GLA of NAનું ૧૧મું દ્વિવાર્ષિક સાહિત્ય સંમેલન-SEPT.7,8,9– દેવિકા ધ્રુવ

 ઘણા મહિનાઓથી જેની આતુરતાપૂર્વક રાહ જોવાઈ રહી હતી તે ‘ગુજરાતી લીટરરી એકેડેમી ઓફ નોર્થ અમેરિકા’નું ૧૧મું દ્વિવાર્ષિક સાહિત્ય સંમેલન  આ વર્ષે સપ્ટે.ની તા ૭,૮,અને ૯ના રોજ ઉજવાયું. 

આયોજન મુજબ ૭મી તારીખની સાંજે પાંચ વાગ્યાથી ન્યૂજર્સીની ફેરબ્રીજ હોટેલના ‘કોન્ફરન્સ સેન્ટર’માં આમંત્રિતો અને સાહિત્યરસિકોની ચહલપહલ શરુ થઈ ચૂકી હતી. રજીસ્ટ્રેશનની પ્રારંભિક વિધિ અને ભોજન વગેરે પછી બરાબર ૮ વાગે એકેડેમીના પ્રમુખ શ્રી રામભાઈ ગઢવીએ સ્વાગત પ્રવચન શરુ કર્યું.

 સાહિત્ય સંમેલનના મુખ્ય મહેમાન જાણીતા વિવેચક, નિબંધકાર, સંપાદક અને અનુવાદક શ્રી રમણ સોની હતા.

આ લીટરરી એકેડેમી દર બે વર્ષે અમેરિકામાં રહીને ઉત્કૃષ્ટ સર્જન કરતા સાહિત્યકારોનું બહુમાન કરે છે અને પારિતોષિકો એનાયત કરે છે. જેમના સૌજન્યથી આ પારિતોષિકો શક્ય બને છે એ શુભેચ્છકો ડો. નવીન મહેતા, શ્રી કેની દેસાઈ અને ટીવી એશિયાના સંસ્થાપક શ્રી એચ આર શાહ છે.  શ્રી નવીન મહેતાના પિતાશ્રીની યાદમાં સ્થપાયેલું  $૧૦૦૦નું શ્રી ચુનીલાલ મહેતા પરિતોષિક, ૨૦૧૮ના વિજેતા કવિ, લેખક, નાટકકાર શ્રી કૃષ્ણાદિત્ય ડો. પ્રમોદ ઠાકરને મળ્યું. ૧૯૪૦માં જન્મેલા પ્રમોદભાઈએ કાવ્યસંગ્રહો ઉપરાંત અનુવાદો, નાટકો, નિબંધોના કુલ મળીને પંદરેક જેટલાં પુસ્તકો લખ્યાં છે. એટલું જ નહિ, ભારત તથા અમેરિકામાં ‘અમેરિકાની રંગભૂમિ’, વિજ્ઞાન અને દર્શન’ યંત્રજ્ઞાન અને સમાજ’ ‘ભારતના મર્મી કવિઓ’ વગેરે વ્યાખ્યાન સંવાદો પણ કર્યા છે. 

શ્રી કેની દેસાઈના સૌજન્યથી શ્રી રમેશ પારેખ પારિતોષિક  કેલિફોર્નિયાસ્થિત શ્રી મનીષા જોશીને આપવામાં આવ્યું. ૪૭-૪૮ વર્ષના યુવાન મનીષાબહેનને કોલેજકાળ દરમ્યાન સિતાંશુભાઈ યશશ્ચન્દ્ર, ગણેશદેવી અને બાબુ સુથાર જેવા અધ્યાપકોની અસરથી કાવ્યલેખન માટે રુચિ કેળવાઈ હતી. તેમનાં કાવ્ય સંગ્રહો ‘કંદરા’, કંસારા બજાર’,અને ‘કંદમૂળ’ છે. તેમનાં કાવ્યો અંગ્રેજી, હિન્દી અને મરાઠી ભાષાઓમાં અનુવાદિત થયાં છે. બહેન મનીષાએ ‘કંસારા બજાર’ની કવિતા તેમના કોમળ મધુર અવાજમાં ભાવવાહી રીતે વાંચી સંભળાવી.

આ પ્રસંગે ન્યૂ જર્સીના દાતાઓ શ્રી એચ આર શાહ, ડો.નવીન મહેતા અને ડો. સુધીર પરીખે હાજરી આપી પ્રાસંગિક શબ્દો કહ્યા હતા.

ત્યારબાદ વિદ્વાન ભાષાશાસ્ત્રી શ્રી બાબુ સુથારે અન્ય આમંત્રિત મહેમાનોનો સુપેરે પરિચય આપ્યો હતો.

          અન્ય આમંત્રિત મહેમાનોમાં વિવેચક શ્રી રમણ સોની, નવલકથાકાર શ્રી મણીલાલ હ. પટેલ, વાર્તાકાર શ્રીમતિ ઈલા આરબ મહેતા, વિવેચક શ્રી સુમન શાહ, વક્તા શ્રી જય વસાવડા, કવિ શ્રી મુકેશ જોશી, શ્રી અનિલ ચાવડા, ડીજીટલ ટેક્નોલોજીમાં કામ કરતા શ્રી અપૂર્વ આશર અને  સંગીતકાર શ્રી અમર ભટ્ટ મુખ્યત્વે હતાં. તે સૌએ પણ ખૂબ જ સંક્ષેપમાં પોતાના વક્તવ્યો રજૂ કર્યા.

  બે કલાક ચાલેલા આ કાર્યક્રમ પછી રાતના ૧૦ વાગ્યે શ્રી મુકેશ જોશીના સંચાલન હેઠળ રસથી તરબોળ સંગીત શરૂ કરવામાં આવ્યું. સંગીતકાર શ્રી અમર ભટ્ટની ઓડિયો સીડીના વિમોચન પછી ‘શબ્દ સૂરની પાંખે.. અમે ગીત ગગનનાં ગાશું…નો પ્રારંભ થયો.. તેમને સાથ પૂરાવનાર અમદાવાદના બહેન હિમાલી વ્યાસ અને મુંબઈના જાહ્નવી બહેન શ્રીમાંકર હતાં. અમર ભટ્ટના ભાવવાહી અવાજમાં ‘અમે ગીત ગગનના ગાશું” થી વાતાવરણ સંગીતમય બની ગયું.

  શ્રી અમર ભટ્ટ,હિમાલી વ્યાસ અને જાહ્નવી શ્રીમાંકર

ત્રણે કલાકારોની ગાયકી અને કવિના મનભાવન સંચાલનને કારણે નરસિંહથી નિરંજન ભગત સુધીની સંગીત-યાત્રા અદભૂત રહી. ‘ભૂતળ ભક્તિ પદારથ મોટું (નરસિંહ મહેતા), ‘મુજ અબળાને શામળો એ જ ઘરેણું સાચું’(મીરાંબાઈ)નું , વીજના ચમકારે મોતીડા પરોવો બાઈ, ગંગાસતીનું ગીત, ભગવતીકુમાર શર્માનું “મારે રુદિયે બે મંજીરા..એક જૂનાગઢનો મહેતો અને બીજી મેવાડની મીરાં, રમેશ પારેખનું ‘રહીશું અમે ગુમાનમાં, નહિ બોલીએ…નિરંજન ભગતનું ચાલ,ફરીએ…માર્ગમાં જે મળે તેને હ્રદયનું વ્હાલ દઈએ. વગેરે ગીતોએ સૌ શ્રોતાજનોને મંત્રમુગ્ધ કરી દીધાં. ત્રણે ગાયકોએ શબ્દે શબ્દે લીધેલી સંગીતની તરજ, હલક વગેરે કાબિલે દાદ હતી. બંને બહેનોના મધુર કંઠે વાતાવરણને રસથી તરબોળ કરી દીધું હતું. અમર ભટ્ટે પોતે સ્વરાંકન કરેલ ગીતો જેવાં કે, કવિ શ્રી રમેશ પારેખનું ‘વહાલ કરે તે વહાલું’ અને શ્રી અનિલ જોશીનું ‘ઝીણાં ઝીણાં રે આઘેથી…ખૂબ જ સુંદર રીતે ગાયાં.

કવિઓના શબ્દોને સ્વરકાર કેવા કેવા પંપાળે છે,  ગાયક કેવી કેવી રીતે લડાવે છે  અને એ રીતે કેળવી કેળવી એનું રૂપ ઑર નિખારે છે એનો અનુભવ આહલાદક રહ્યો. ભિતરના કવિ હ્રદયને ખૂબ સંતૃપ્તિ સાથે ક્ષણવાર માટે સપનાઓ જાગી ગયાં!! સંગીતમય આ ત્રિપુટીની ગાયકીને અને મુકેશભાઈના સંચાલનને પણ સો સો સલામ.

સંગીતરસિયાઓએ વધુ ને વધુ માંગણી કરતાં વળી પાછા બોનસમાં ત્રણ ગીતો મળ્યાં. પહેલી હરોળમાં બાજુમાં બેઠેલા અને સૌને શોભાવતા પન્નાબેન નાયકનું એક ગીત, શ્રી મકરંદ દવેનું ‘અમે ગાતાં ગાતાં જાશું’ અને  નીનુ મઝુમદારનું ‘મારા સાહ્યબાની પાઘડીએ લાગ્યો કોઈ જુદો રંગ…અને તે પછી મોડી રાત્રે સૌ વિખરાયાં. ત્યારે હૈયું શબ્દ અને સૂરના પ્રભાવ વિશે એક નવું અનોખું ગીત ગણગણતું હતુઃ

 બીજાં દિવસની સવારે એટલે કે સપ્ટે.ની ૮મી તારીખનો કાર્યક્રમ  સવારથી રાત સુધી આખા દિવસ માટે  ભરચક હતો. સવારના ૭.૩૦ વાગ્યાથી ગરમ તાજાં ફાફડા, કડક જલેબી, સેવખમણી, ટોસ્ટ,સીરીયલ,મસાલેદાર ચહાની સુગંધ સાથે હોલ મઘમઘતો હતો અને સૌ સ્નેહગોષ્ઠી સાથે નાસ્તાને ન્યાય આપી મઝા માણી રહ્યા હતાં. બરાબર ૯ વાગે પ્રમુખ શ્રી રામ ગઢવીએ સ્વાગત કરી, મુખ્ય મહેમાન શ્રી રમણભાઈ સોનીને મંચ ઉપર આમંત્રણ આપ્યું. ૭૨ વર્ષના શ્રી રમણભાઈ સોની વિવેચક, નિબંધકાર,સંપાદક અને અનુવાદક છે. તેમનો વિષય હતોઃ ”ગુજરાતી સાહિત્યનો વર્તમાન અને પહેલા યુગનું સ્મરણ.  શરુઆતમાં જ તેમણે આજકાલ મળતા રહેતા ઢગલાબંધ પારિતોષિકો પર વ્યંગ, પુસ્તક પ્રકાશનની અવનવી રીતો, તેની પાછળના પીઠબળો, સામયિકોની બદલાતી જતી રીતો પર અજંપા સહ પ્રકાશ પાડ્યો. સાથે સાથે તેમણે ઘણી સરળ રીતે સર્જક અને વાચકો બંનેની તકલીફોના કારણો સવિસ્તર, સ્પષ્ટપણે દર્શાવ્યા. તેમણે આપેલાં કારણો આ પ્રમાણે હતાઃ

યુનિ.માં વિદ્યાનું તેજ નથી. તેથી યુવાન સાહિત્યકારો શોધવાની તકલીફ થઈ છે. Recognition સસ્તુ થયું છે તેથી સાહિત્યમાં પ્રવેશ સુલભ થયો છે. વાચકો કરતાં લેખકોની સંખ્યા વધી રહી છે!! તેમના Exposures વધ્યા છે. સાહિત્યમાં નિષ્ઠા ઓછી થતી ચાલી છે. સર્જકે વાંચીને, સાધના કરીને પુષ્ટ થવું જરૂરી છે તે થતું નથી. વાંચનવૃત્તિ મંદ થતી ચાલી છે.પાયાની કેળવણી લુપ્ત થતી ચાલી છે, જોડણીકોશમાં જ ભૂલો મળે છે!!! વાણી લુપ્ત થતી નથી.પણ લિપિના રૂપો બદલાતા જાય છે. સર્જક કાયમ નવોદિત રહે છે. કારણ કે, એને સર્વપ્રિયતાનો કેફ ચડ્યો છે. ઉત્તમ સેમીનારો થતા નથી, વિદ્યાની ચર્ચાઓ થતી નથી.

આ વાતની સુંદર અને સ્પષ્ટ રજૂઆત પછી રમણભાઈએ દલપતરામના ઠાવકા હાસ્યરસની, આખાબોલા કવિ શ્રી નર્મદની “લોકોની લાજેન્દ્રિયો બહેર મારી ગઈ છે” જેવી ઉક્તિઓ અને  સેન્સરશીપ સામે વાંધો ઉઠાવનાર નીડર પત્રકાર ઈચ્છારામના કટાક્ષસ્તોત્ર અંગે વાતો કરી હતી. તેમનું આખુંયે વક્તવ્ય  સાહિત્યની સાંપ્રત સ્થિતિ પર મનનીય હતું. સમય ઓછો પડયો.

ત્યારપછી સવારના ૧૦ વાગે  ગુજરાતી કાવ્યસમૃધ્ધિનો સંગીતસભર અનુભવ કરાવનાર શ્રી અમર ભટ્ટનો ‘સ્વરાંકનની સમીપે’ શિર્ષક હેઠળ કાર્યક્રમ શરુ થયો. આગલી રાતનો સંગીતનો નશો ઉતરે તે પહેલાં ફરી એક વાર સંગીતનો પ્રારંભ થયો. આ સમયે અમરભાઈએ પોતાનો સંગીતમાં પ્રવેશ અને તેમાં થયેલી પ્રગતિ પાછળના પરિબળો, તેના સંસ્મરણો સાથે સુંદર રીતે ચિત્રિત કરી ગાઈ બતાવ્યા.  પંડિત ઓમકારનાથના સ્વરાંકન અને કવિ નાનાલાલની કવિતા ‘વિરાટનો હિંડોળો ઝાકમઝોળ’ની પોતાના મન પર થયેલી અસર, શ્રી ક્ષેમુભાઈ દિવેટીઆ સાથેની યાદો, બાલમુકુંદ દવેનું સોનેટ અને રાજેન્દ્ર શાહના વિલંબિત લયના મૃદુ ગાનની વાતો પછી તેમણે પોતે સ્વરાંકન કરેલ ‘આભમાં તોરણ બંધાણા ત્રિલોકના” ગાઈ સંભળાવ્યુ.  નરસિંહના ઝુલણા છંદના ગીતનો ઉ.જોશીએ કરેલ આસ્વાદ, સુંદરમના ગીતનો આસ્વાદ વગેરેની વાતો રસભર રીતે કરી. એટલું જ નહિ, પોતે વકીલાતના વ્યવસાયમાં હોવા છતાં કહે છે કે, “અસીલોના વિસંવાદમાં સૂરીલો સંવાદ સાધવાનો હોય છે એ રીતે જોઉં છું તો સંગીત અને વકીલાતનો વ્યવસાય જુદો નથી લાગતો!!” આ સાથે જ તેમણે ક્ષેમુભાઈના સ્વરાંકન અને નીનુ મઝુમદારની રચના, જનસંમોહિની રાગમાં  “ હેજી વ્હાલા સાવ રે અધૂરું મારું આયખું” ગીત સંભાળાવ્યું. તે ઉપરાંત શ્રી ચંદ્રકાંત શેઠનું “ખાલી કુવે કોશ ચલાવી હવે અમે તો થાક્યા રે” ગીત પણ કુવામાંથી કોશ ચાલતો હોય તેવા લયમાં, સ્વરબધ્ધ થયેલ સંભળાવ્યું. મઝાના વક્તવ્યો સાથેના તેમના બધાં જ ગીતોએ અતિ આનંદ આપ્યો.

ત્યારબાદ ૧૧ વાગે સાહિત્યની પ્રથમ બેઠકમાં નવલકથા અને નવલકથાકારનો વિભાગ હતો

તેનું સંચાલન શ્રી નટવર ગાંધીએ કર્યું હતું.


શરુઆત થઈ નવલકથાકાર, મણીલાલ હ.પટેલથી. તેઓ પોતે વાર્તાકાર, વિવેચક અને કવિ પણ છે. તેમણે ‘રાવજી પટેલ કવિ કરતાં નવલકાથાકાર વધુ છે’ એ વિષય પર ઉદાહરણો સાથે વાતો કરી. રાવજી પટેલની ‘ઝંઝા’ અને ‘અશ્રુઘર’ બંને નવલકથાઓની થોડી થોડી વાતો કરી અને જણાવ્યું કે રાવજીનું ગદ્ય સંવેદનશીલ ગદ્ય છે, અદભૂત કલ્પનપ્રધાન છે અને તે માટેના કેટલાંક અવતરણો પણ ટાંકી બતાવ્યાં. “ગયા ભવના ખીલા કળે છે છાતીમાં”, એક બપોરે મારા ખેતરના શેડેથી ઊડી ગઈ સારસી” અને  “અમે અજાણ્યા ક્યાં લગ રહીશું તમારા ઘરમાં” વગેરે વર્ણવી જણાવ્યું કે રાવજી પટેલની આ બંને નવલકથાઓમાં ઈતિહાસ, ક્રમિક થતો બદલાવ, વાસ્તવિક ભાષા, વિચ્છેદની સંવેદના, અદભૂત કલ્પનો અને કૃષિ જીવનનો અસબાબ છે અને ‘ઝંઝા’ તો વળી ડાયરી શૈલીમાં લખાયેલ નવલકથા છે.

તે પછી નવલકથાકાર શ્રી સુમન શાહનો વારો હતો. તેઓ નવલકથાકાર ઉપરાંત અનુવાદક, નિબંધકાર,સંપાદક અને વાર્તાકાર પણ છે. તેમને જોઈ, મળીને ૨૦૦૯ના અરસામાં તેમની હ્યુસ્ટનની મુલાકાત યાદ આવી ગઈ. તેમણે નવલકથાકાર  શ્રી સુરેશ જોશીની સાત પ્રકારે ઓળખ આપતા, તેમના અનેક પ્રદાનો પૈકી ‘છિન્નપત્ર’ અને ‘મરણોત્તર’ વિશે ઘણી વાતો કહી. તેમણે કહ્યું કે શ્રી સુરેશ જોશી વિસ્મયના સર્જક હતા અને તેમણે ભારતીય પરંપરાના સાહિત્ય-વિશ્વને વિદેશી ક્ષિતિજો દેખાડી છે. તેઓ ગુજરાતી કથાસાહિત્યને વિદેશી સાહિત્યના સંદર્ભમાં મૂલવતા અને સર્જનને શુધ્ધ સાહિત્ય સ્વરૂપ બનાવવાના આગ્રહી હતા. તેમની વાતોમાં મઝા આવતી ગઈ પણ સમય મર્યાદા નડી અને વક્તવ્ય પૂરું કરવું પડ્યું.

 તેમના પછી  જાણીતા નવલકથાકાર અને વાર્તાકાર લેખિકા શ્રીમતિ ઈલા આરબ મહેતાનો ક્રમ હતો. તેઓ ગુણવંતરાય આચાર્યના સુપૂત્રી અને વર્ષાબેન અડાલજાના બહેન છે. તેમણે પોતાના પિતા લેખક શ્રી ગુણવંતરાય આચાર્યના સર્જન વિશે વક્તવ્ય આપ્યું. સ્ટેશન પરના તેમના અકસ્માતથી માંડીને જીંદગી તરફનો હકારાત્મક દૄષ્ટિકોણ,પૌરુષની,મર્દાનગીની, દરિયાઈ સાહસકથાઓ અને જાસૂસકથાઓની વાતો કરી. ‘ભસ્માંગના’ અને પુત્રજન્મના ઉલ્લેખ સાથે, માણસે માણસ બનવા માટે કરવા પડતા સંઘર્ષની અને સાહિત્યમાં કલાની સાથે સાથે કલ્યાણની ભાવના હોવી જોઈએ તે વાત પર ઘણો ભાર મૂક્યો. છેલ્લે  સાહસિક પિતાના શબ્દો ‘જવાબદારી પૂરી થઈ હવે’ સાથે જીંદગીનો પડદો કેવી રીતે પડ્યો તેની પણ હ્રદયદ્રાવક વાત કરી.

 કાર્યક્રમના મુખ્ય મહેમાન  સાહિત્યકાર શ્રી રમણભાઈ સોનીનો વિષય હતો ‘કનૈયાલાલ મુનશી અને પૃથ્વી વલ્લભ.’ આ રસપ્રદ વિષયની શરૂઆત તેમણે આ રીતે કરીઃ ર.વ.દેસાઈને કોઈકે પૂછ્યું કે, “મુનશી અને તમારામાં કોણ વધુ લોકપ્રિય?” તેમનો જવાબ હતોઃ ”જાહેરમાં મુનશી અને ખાનગીમાં હું!!” ર.વ.દેસાઇ, પ્રણયત્રિકોણ, ત્યાગ અને સમર્પણની વાતો લખતા જ્યારે મુનશી સ્વતંત્ર અને મૌલિક વિચારો રજૂ કરતા. તે કથારસ છિપાવતી વાતો ધરતા. ‘પૃથ્વીવલ્લભ’ના સંદર્ભમાં પાત્રોની ગતિશીલતા, નાટ્યાત્મકતા અને કથાવસ્તુ વગેરે સભર હતા તેમ જણાવ્યું. ગોવર્ધનરામની કથામાં ઈષ્ટ હતું તો મુનશીની કથામાં મિષ્ટ. શ્રી રમણભાઈની રસપ્રદ વાતોમાં મઝા આવતી ગઈ અને સૌ તેમને વધુ સાંભળવા આતુર હતા.પણ સમયની સાંકળ નડી અને તેમને  પણ વક્તવ્ય ટૂંકાવવું પડ્યું.

બે કલાક ચાલેલા આ ઉંચેરા સાહિત્યિક માહોલ પછી સ્વાદિષ્ટ ભોજન પીરસાયું. યુવાન કાર્યકરોનો ઉત્સાહ,આયોજન અને સેવા પ્રશંસનીય હતી. તે પછી  બપોરે ૨.૩૦ વાગે તાજેતરમાં જેઓ વિદાય થયા છે તે  ન્યૂજર્સીના હાસ્યલેખક શ્રી હરનીશ જાનીના મૃત્ય સમયે સાથ આપેલ સભાજનોને બે શબ્દો આભારના કહેવા માટે  માટે હંસાબેન જાની તેમની પૂત્રી સાથે આવ્યા. પતિની રમૂજી વાતોને યાદ કરી, ખૂબ જ સ્વસ્થપણે  ‘સિતારા તૂટ ગયા’, હરિવંશરાય બચ્ચનની કવિતા વાંચી અને સૌનો આભાર માન્યો.  હંસાબેન જ્યારે મારી પાસે આવ્યા ત્યારે તેમને ભેટીને મૌન આશ્વાસન આપતાં આપતાં હરનીશભાઈની યાદે હૈયું ભરાઈ આવ્યું. તે પછી શ્રી એચ આર શાહે મંચ પર આવી વધુ ને વધુ લોકો ગુજરાતી  ભાષા બોલે તેવી મહત્વાકંક્ષા દર્શાવી.

 આજની બીજી બેઠકમાં  ‘ડિજિટલ ટેક્નોલોજી અને પુસ્તકોનું ભવિષ્ય’ એ વિષય અંગે ભારતથી પધારેલ શ્રી અપૂર્વ આશર અને અમેરિકામાં સ્થાયી થયેલ શ્રી બાબુભાઈ સુથાર વક્તા હતા.

   અપૂર્વ આશર

સંચાલક શ્રી રમણભાઈ સોની કે જેઓ ઈસામયિક સાથે સંકળાયેલ છે તેમણે જુદા જુદા ‘ફોન્ટ’નો પ્રશ્ન છેડ્યો.. અપૂર્વ આશરે ‘વીડિયો પ્રેઝન્ટેશન’ની સાથે સાથે કેટલાંક જરૂરી મુદ્દાઓ જેવાં કે, યુનીકોડની સમાનતા ( Standardized) , લિપિના ફેરફાર ( script change), લખાણોની બોલીમાં અભિવ્યક્તિ (Text to speech), પુસ્તકો રાખવાની જગાની તકલીફોના ઉપાય (space problem), પુસ્તકો ગમે ત્યારે, ગમે ત્યાં હાથવગા (mobility),  Epub, Future proof publications વગેરે અને બીજાં પણ ઘણા ફાયદાઓની સુંદર છણાવટ કરી.

આ વાત સાથે શ્રી બાબુ સુથારે મઝાના  અને મનનીય મુદ્દાઓ રસપ્રદ રીતે રજૂ કર્યા. તેમણે કહ્યું કે, Ebookની ઉત્ક્રાંતિમાં Adjustment અનિવાર્ય થઈ પડશે. પહેલું તે એ કે, હસ્તપ્રત નાબૂદ થશે, લેખન પદાર્થ જતો રહેશે, learning Process બદલાશે, વર્તનમાં ફેરફાર થશે, પુસ્તક ભેટ આપવાનો વિચાર નહિ રહે વગેરે. મને જે બહુ ગમ્યો તે તેમના એક અનુભવની મઝાની વાતનો સાર લખું..  ટપાલપેટીમાં કાગળ નાંખીએ પછી એ કાગળ પોતાની પાસે ન રહે. ઈમેઈલ મોકલ્યા પછી (send button દબાવ્યા પછી) એ ઈમેઇલ disappear થવી જોઈએ ને? એને બદલે પોતાનો પત્ર પોતાની પાસે દેખાય પણ ખરો. એ કેવું?!!! પહેલીવાર તેમને જ્યારે આ અનુભવ થયો ત્યારે પોતાનો પત્ર પહોંચ્યો જ નથી એમ જ લાગતો કારણ કે, કાયમ પોતાની સામે Sent માં દેખાયા કરતો હતો!! અને બીજો એક વ્યંગ પણ વિચાર માંગી લે તેવો હતો  કે, books are allowed to suicide after the Expiry date in interest of Business !!  આ કટાક્ષને વધુ સમજાવવાની ક્યાં જરૂર છે? વિષયના બંને પાસાઓ સાંભળવાની ખૂબ મઝા આવી.

પંદર મિનિટના  ચહા-કોફીના મધ્યાન્તર પછી  આજની તૃતીય બેઠક ‘કવિતા-વિશ્વની અમેરિકાની તારિકાઓ’ની શરૂઆત કરવામાં આવી. આ વખતે એકેડેમીએ પ્રથમવાર જ અમેરિકાની કવયિત્રીઓને સ્થાન આપ્યું એ હકીકતનો અને  માત્ર ચાર જ વ્યક્તિઓમાં મારું નામ પસંદ કરવામાં આવ્યું તેનો આનંદ છે.

https://www.youtube.com/watch?v=nAHzpG7aEy0&t=62s

   ગીતોના ગઢવી કવિ શ્રી મુકેશ જોશીના સંચાલન હેઠળ  ૪.૩૦ વાગ્યાની આસપાસ આ કાર્યક્રમ રંગીન અને કાવ્યમય રીતે શરૂ થયો. સૌથી પ્રથમ પાછળથી ઉમેરાયેલ ન્યૂ જર્સીના પૂર્ણિમાબહેને પ્રેમની કવિતાઓ સંભળાવી. ‘તને મળ્યા પછીના સમયને હું મારો નવો જન્મ કહીશ’, રણની વચ્ચે જંગલ, તે પછી ડેલાવરના રેખા પટેલે શિયાળામાં વરસતા બરફ પર અને ‘પગલાં હજી ભીનાં છે’ વગેરે સ્વરચિત કવિતાઓ વાંચી સંભળાવી. ત્રીજા નંબરે મારો (દેવિકા ધ્રુવ) ક્રમ આવ્યો અને મેં એક ગીત, ‘લો અમે તો ચાલ્યાં પાછાં કલમને કરતાલે’, એક ગઝલ, ‘મને હું મળી ગઈ,’ એક  શિખરિણી છંદમાં સોનેટ ‘શિશુવયની શેરી’’ફરી મારી પ્યારી શિશુવયની શેરી જરી મળી…’ વરસાદી ઝરમરતા લયની ‘શતદલ’ કવિતા ‘શતદલ પંખ ખીલત પંકજ પર..પલ પલ શબદ લખત મનભાવન..ઝરત પ્રીત મન કરત પાવન’ અને સંગીતકાર ગૌરાંગ વ્યાસ દ્વારા સ્વરબધ્ધ થયેલ ‘ગુજરાત’ વિશેની રચના ‘વાણી મારી ગુજરાતી ને ભૂમિ મા ગુજરાત છે.’ ની થોડી પંક્તિઓ સંભળાવી. સાન્ફ્રાન્સિસ્કોથી આવેલ જયશ્રીબેન મરચન્ટે તેમનાં ‘લીલાછમ ટહૂકા’નામના કાવ્યસંગ્રહમાંથી લીલોછમ ટહુકો ઉગ્યો છે પાનમાં, મને દઈ દો આ ટહુકાનું આયખું, સવાર કે સાંજ કોઈપણ સમયના તોલમાં હવે હું ક્યાં છું” ‘થીજે છે સૂરજ કેવો અહીં સમંદરના ફીણ વચ્ચે’, ’લખવી છે મારે એક કવિતા..   સુંદર રીતે રજૂ કરી. બાલ્ટીમોરથી આવેલ નંદિતા ઠાકોરે ગઝલથી શરુઆત કરી કે ‘લોહીના એક એક કણમાં ક્યાંક ભળતું હોય છે…’ પ્રલંબ લયનું ગીત ” એક અટૂલા માળામાં એક એકલવાયું પંખી એની એકલતાને ટીપે ટીપે ચણ્યા કરે છે’ અને ‘તારી આંખોમાં શમણાંની જેમ અમે રહીશું’ સુમધુર અવાજથી તરન્નુમમાં પ્રસ્તૂત કર્યુ. સંચાલનની કામગીરી બજાવતા કવિ શ્રી મુકેશભાઈએ પણ દરેક વક્તાઓ પછી મઝાની કાવ્યમય વાતો કરી આનંદ કરાવ્યો.

  સાંજના ૬.૦૦ વાગે થોડા વિરામ પછી અસ્સલ બાજરીના રોટલા,ગોળ,ઘી,ખીચડી,કઢી પાપડ વગેરેનું ભોજન પીરસવામાં આવ્યું. તે પછી રાતના ૮ વાગે  શ્રી શૈલેશ ત્રીવેદી અને રૂપલ ત્રીવેદીએ ‘ નાટ્યસંધ્યા’માં ભવાઈનો એક અંશ રજૂ કર્યો. સૌથી પહેલાં તો જૂની રંગભૂમિના જમાનાની,,ફેશનવાળાની ફજેતીના એક ટ્રેકની અને જૂની  ગ્રામોફોનના રેકોર્ડ પરના ગીતોની પણ થોડી વાત કરી.પછી દૂંદાળા ગણેશની પૂજાના દોહાને લલકારી વંદના કરી અને ‘કજોડાંનો વેશ’ નામની ભવાઈનો એક નાનકડો અંશ સરસ રીતે અભિનીત કર્યો. બંને કલાકારોએ પોતપોતાની ભૂમિકાને પૂરો ન્યાય આપ્યો હતો.

રાત્રે ૯-૯.૩૦ની આસપાસ ‘ગમી તે ગઝલ’ શિર્ષક સાથે  શ્રી અમર ભટ્ટ અને તેમના સાથીદારોનું સંગીત પીરસાયું. બ્રીજ જોશી કીબોર્ડ પર, નિકુલ શાહ સાઉન્ડસિસ્ટમ અને દિપક ગુંદાણી તબલા પર સાથ આપતા હતા. જાણીતા ગઝલકારોની ગઝલોથી વાતાવરણમાં શરાબી કેફ જામતો જતો હતો.

અમર ભટ્ટે મરીઝની ગઝલ,’જીંદગીને જીવવાની ફિલસૂફી સમજી લીધી’ ગૌરાંગ ઠાકરની ‘તમે બધાથી અલગ છો તેથી તમારું નોખું હું ધ્યાન રાખું છું’.ગની દહીંવાલાની ‘ન તો કંપ છે ધરાનો, ન તો હું ડગી ગયો છું’ તથા મનોજ ખંડેરિયાની, મુકેશ જોશીની ગઝલ ખૂબ સુંદર રીતે ગાઈ સંભળાવી. કીબોર્ડ,તબલાની જુગલબંધી પણ મઝાની રહી. હિમાલી વ્યાસે તેમના જાદૂઈ અવાજમા કવિ શ્રી લાલજી કાનપરિયાની ‘સાંજ પડી ઘર આવો બાલમ,પંથ ખડી,ઘર આવો બાલમ’ અને ન્યૂ જર્સીના ભાઈ શ્રી રથિન મહેતાના સ્વરાંકનમાં ભગવતીકુમાર શર્માની એક ગઝલ ગાઈ તો જાહન્વીબહેને ‘ફૂલ કેરા સ્પર્શથી દિલ હવે ઘબરાયછે’ અને ‘મિસ્કીન’ રાજેશ વ્યાસની ગઝલ ‘તારું કશું ન હોય તો છોડીને આવ તું. તારું જ બધું હોય તો છોડી બતાવ તું.. બેફામની ગઝલ ‘શું જલુ કે કોઈની જાહોજલાલી થાય છે, ને એ દશા એવી છે જ્યાંથી પાયમાલી થાય છે.’ અફલાતૂન ગાયું. આ બંને બહેનોએ વળી સાથે મળીને, આશિત દેસાઇનું સ્વરાંકન,  જલન માતરીની ગઝલ ‘રહસ્યોના પડદાઓ પાડી તો જો..ખુદા છે કે નહિ હાક મારી તો જો. ગાયું ત્યારે શ્રોતાઓએ દાદ ઉપર દાદ આપી હતી. છેલ્લે અમરભાઈએ ઘાયલની “ટપકે છે લોહી આંખથી પાણીના સ્વાંગમાં,કાવ્યો મળી રહ્યા છે કહાણીના સ્વાંગમાં’ રજૂ કર્યું. આમ, ૮મી તારીખનો આખો દિવસ સાહિત્યમય, કાવ્યમય, ગઝલમય, સંગીતમય રહ્યો. જરાયે થાક વગર મઝાની ઉંઘ આવી ગઈ.

તા.૯મી ની સવારે ચહા,નાસ્તા અને સાહિત્યકારો સાથે વાતોચીતો, તસ્વીરો વગેરે પછી સવા નવ વાગે શ્રી અશોક વિદ્વાંસના સંચાલન હેઠળ સ્થાનિક સર્જકોનું પઠન શરૂ થયું. તેમણે એક પછી એક નામો બોલી સમય મર્યાદાનો નિર્દેશ કરી સૌને આમંત્રિત કર્યા. કિશોરભાઈ ઘીવાળાએ ‘હરિ ઈચ્છા અને જાગ કબીરા’ ની કવિતા રજૂ કરી. આશાબેન પંડિતે હિન્દીમાં ડાયસ્પોરિક રચના સંભળાવી અને ગુજરાતીમાં મીરાંનું કાવ્ય વાંચ્યું. ભૂપેન્દ્રસિંહ રાવે મઝાની રીતે સુંદર વાર્તાનું વાંચન કર્યું. ચંદ્રકાંત દેસાઈએ પત્નીની યાદમાં શ્રધ્ધાંજલિ અને સ્મરણાંજલિ રજૂ કરી. હિમાદ્રીબેને ‘નવું નકોર’ અનુસંધાન અને એક અછાંદસ રચના સંભળાવી. પૂર્ણિમાબેન ગાંધીએ જયેશ શાહ અને હરનીશ ગાંધીની યાદમાં બે કૃતિઓ વાંચી સંભળાવી. રણધીર નાયકે ‘શું શું ગયું’, જપતાં જપતાં ઉંઘવાનું નહિ’ એ ગઝલ અને એક અછાંદસ કવિતા વાંચી સંભળાવી.રમેશ શાહે પનઘટની  કવિતા પ્રસ્તૂત કરી તો ફ્લોરીડાથી આવેલ ડો.દિનેશભાઈ શાહે પોતાની ‘’લાકડાની નાવ’’ કવિતા રજૂ કરી.શ્રી તુષાર ચૌહાણે ગુજરાતની અને ‘મારું ગામ’ની કવિતા વાંચી. હંસાબેન મોદીએ વાત્સલ્યનું ઝરણું હાલરડું રજૂ કર્યું. એકંદરે વિષય વૈવિધ્ય જોવા મળ્યું. અશોકભાઈએ સમયની મર્યાદામાં રહી સરસ સંચાલન કર્યું.

ત્યારબાદ કેલિફોર્નિયાના મહેન્દ્ર મહેતા અને બીજાં એક ભાઈ નામે ઉકાભાઈની  વિદાય અંગે મૌન પાળવામાં આવ્યું. 

  

બે કલાકના ઉપરોક્ત કાર્યક્રમ પછી ૧૧.૩૦ વાગ્યાની આસપાસ ભારતથી ખાસ આમંત્રિત કવિઓની રજૂઆતની બેઠક હતી. આમંત્રિત કવિઓમાં સર્વ શ્રી મુકેશ જોશી, તુષાર શુક્લ અને ચેતન નાયક અને શ્રી અનિલ ચાવડા હતાં. આ બેઠકનું સંચાલન પણ મુકેશ જોશીએ સંભાળ્યું હતું.  શરૂઆતમાં કવિઓની હાજરીમાં, ૯૦ની આસપાસ પહોંચેલા હંસાબેન શાહના બે પુસ્તકોની જાહેરાત અને વહેંચણી કરવામાં આવી. તે પછી ‘ઘાયલ’ના મુક્તકથી અદભૂત રીતે શરૂઆત કરી. સૌ પ્રથમ તેમણે ચિંતન નાયકને આમંત્રણ આપ્યું. સોહામણા નવયુવાને  ચાર-પાંચ ગઝલો અને એક મરીન ડ્રાઈવનું અછાંદસ રજૂ કર્યું. તેમની પ્રથમ રજૂ કરેલ ગઝલ મને ખૂબ ગમી ગઈ જેના શબ્દો હતાઃ  “ખુદ મને પણ જાણ એની થાય નહિ એ રીતે હું પ્રેમ કરુ, ને તું પણ તુજથી ઝુંટવાય નહિ એ રીતે તને પ્રેમ કરુ.” ગઝલની સાથે સાથે એમાં રહેલાં વ્યક્તિ સ્વાતંત્ર્યનો કેવો મોટો વિચાર સમાવ્યો છે? ‘ખુદથી વધુ ખુદાને શું શોધુ?’ એ ગઝલ પણ મને ખૂબ જ ગમી. ભાઈ શ્રી ચિંતન નાયક, સુમધુર, સૂરીલી ગાયિકા હિમાલી વ્યાસના સાથીદાર છે તે જાણી વધુ આનંદ થયો. 

ત્યારબાદ  મુંબઈના  કવિ અને આ બેઠકના સંચાલક શ્રી મુકેશ જોશી ‘લક્ષ્મીની જેમ લાગણીઓ ગણે છે, માણસ બરાબર નથી..’વગેરે દ્વારા કવિતાના માહોલને અવનવા ભાવરંગોથી મઢી શ્રી અનિલ ચાવડાને આમંત્રણ આપ્યું. જેમના નામનો પવન વિશ્વભરમાં ફૂંકાઈ રહ્યો છે તેવા અમારા અમદાવાદના  કવિ અનિલ ચાવડાના હાથમાં માઈક આવ્યું. તેઓ એક પછી એક અંદાઝમય રજૂઆત કરી પ્રેક્ષકો પર છવાઈ ગયા. તેમની વારંવાર સાંભળવી ગમે તેવી સહેજ હસી લઉં, સહેજ રડી લઉં, ‘લગોલગ’ગઝલના શેરો  અને “એક નાના કાંકરે આખી નદી ડહોળાય નૈં, પણ શું એનાથી જરા અમથું વમળ પણ થાય નૈં? આવું કહેતા કહેતા આખી જિંદગી જીવી ગયો,“આ રીતે તો એક દા’ડો પણ હવે જીવાય નૈં.વગેરે શેરોથી  સભાગૃહમાં ‘વાહ’ અને ‘ક્યા બાત હૈ’ના અવાજો ગૂંજવા માંડ્યાં. ‘ચોપાસે સણસણતી ગોફણ છે, ગોફણ છે, ગોફણ છે..અને ‘પાંપણ ધરાય નહીં ત્યાં સુધી દોમદોમ એવો વરસાદ અમે પીધો.’તથા ૨૦૮ની ઝડપે દોડતું ૧૦૮નું શહેર છેની અમદાવાદની રચના, અનેનયનસંગ બાપૂના દરબારની અસલ લઢણે ગર્જનાત્મક અવાજથી શ્રોતાઓને કવિતાના કેફમાં ઢાળી દીધાં !!

ત્યારબાદ શ્રી મુકેશ જોશીએ કવિતા શું છે ની રસસભર વાત કરીને…’ચાલો પેલી પાર તમને લઈ જાવા છે’, દૂકાન સાથેની વાતચીતની કવિતા અને આસમાન અહીં મળે? એવા પ્રશ્ન સાથેક્યાં છે મારું ફીટીંગની એક મર્મભરી રચના સંભળાવીને કવિ શ્રી તુષાર શુક્લને આમંત્રણ આપ્યું. તેમણે તેમના અસલ મૃદુ, કોમળ અંદાઝમાંફુગ્ગાવાળોની કવિતા, ‘વાળવગી ઓળખપિતાજીની જન્મતિથિને સંભારીતમે ગયા તે દિવસે’, અને દીકરીના દીકરા માટે લાવેલ આલ્ફાબેટના અક્ષરોની કવિતા  હ્ર્દયસ્પર્શી રીતે વાંચી સંભળાવી. શ્રોતાઓએ ખૂબ વધાવેલી કેટલીક પંક્તિઓ -‘જેનું નામ છે ડાઈ તે કેટલું જીવાડે?”, ‘જેમાં ઓઢેલી છત્રીઓ નડે છે, હવે એવો વરસાદ ક્યાં પડે છે? વગેરે હતી.

મુકેશભાઈએ સમયનેમધની શીશીમાં બોળાયેલકહી દોર આગળ વધાર્યો. અમદાવાદના એક કવિ શ્રી કિરણ ચૌહાણની કવિતાદર સોમવારે,વહેલી સવારે, મારા પપ્પા મને લાં….બી પપ્પી કરી ચાલ્યા જાય છે..પછી છેક શનિવારે આવે..કહી અધિવેશનના તમામનો આભાર માની, બે વર્ષ પછી થનાર અધિવેશનની વાત છેડી, મજેદાર રીતે, આમંત્રિત કવિઓના એક કલાકનું  સમાપન કર્યું.

  

કવિસંમેલન પછીચલો ઈન્ડિયાના આયોજકો શ્રી સુનિલ નાયક,પ્રફુલ નાયકની હાજરી જોઈ શ્રી રામભાઈ ગઢવીએ તેમનો પરિચય આપી પ્રાસંગિક શબ્દો માટે આમંત્રણ આપ્યું. સુનીલભાઈએ સાચા અર્થમાં બે શબ્દો જેટલી ટૂંકી અને સુંદરસ્પીચઆપી.

લગભગ ૧૨.૩૦ વાગે  લોકપ્રિય વક્તા શ્રી જય વસાવડા,શ્રી સુભાષ ભટ્ટ, નેહલ ગઢવીએ આનંદ, સૌંદર્ય અને પ્રાર્થનાની જીવન યાત્રાની એક પ્રેમગોષ્ઠીનો કાર્યક્રમ શરૂ કર્યો. શ્રી જય વસાવડા લેખન અને વક્તવ્યની સાથે મોજની ખોજ કરતી પ્રેમસફર ખેડતા રંગરસિયા છે. તેમની પ્રશ્નોત્તરીમા જોડાયેલ શ્રી સુભાષ ભટ્ટ રૂમી,જીબ્રાન અને ટાગોરના ચાહક છે. ઝેન અને સૂફી પંથના પથિક છે. તેઓ દર વર્ષે હિમાલયનો પ્રવાસ ખેડે છે.

 

જયભાઈએ તેમને  કેટલાંક મઝાના સવાલો કર્યા કે, “તમે હિમાલયને જોઈ ધરાતા નથી? ‘તમારા ઘરનું નામસરાઈ’ (ફારસી શબ્દ) કેમ છે? તમને બનારસ કેમ ગમે છે? અને સૌંદર્ય એટલે શું?. આના જવાબમાં સુભાષભાઈએ કહ્યું કે, ઘર, હિમાલય અને જીવન ત્રણેનું મૂલ્ય મને હિમાલય પાસે જઈને સમજાય છે. તેના સંદર્ભમાં પોતાને ગમતી એક  રણના ખૂણે રાહ જોતા ફકીરના પ્રેમની કથા, બુધ્ધિને તોડવાની એક  અદભૂત ઝેન કથા રસમય રીતે કહી. સૌંદર્ય વિશે કહ્યું કે, “point of view is beauty. It is not in the object. Beauty is a state of consciousness. સૌંદર્યને આપણી ધારણાઓમાં મૂંઝવો નહિ. આનંદ તો ચૈતન્યની અવસ્થા છે. બનારસ ચૈતન્યની ચોરાસી કોટિ છે.
સવાલો સુભાષભાઈના સનાતન જીવનસખી નેહલ ગઢવીને પૂછવામાં આવ્યા જેમના જવાબો, સંબંધોની એક ઉચ્ચતમ ભૂમિકામાંથી વરસેલા અનુભવાયા. નેહલબહેન એક સુંદર,હસે ત્યારે ફૂલ ઝરે અને બોલે તો મોતી સરે એવું આકર્ષક વ્યક્તિત્વ ધરાવતી નમણી નારી છે. આમ તો અવિકસિત બાળકોની શાળાના સમર્પિત શિક્ષિકા છે. સ્નેહ અને સર્જનથી સભર વાતો કરી હજારોની મેદનીમાં ચૈતન્યની ઉર્જા ફેલાવે છે. તેમણે ખૂબ ઊંચી વાત કરી કે, ‘સુભાષભાઈ જ્યારે હિમાલય જાય છે ત્યારે હું તેની આસપાસના ભૂખથી પીડાતા લોકોની વચ્ચે રહું છું!! નારીના અધિકારોના નારા બોલાવતી સ્ત્રીઓને સાથ આપવા છતાં ખૂબ સહજ રીતે, પુરુષ પાસેથી મળેલી સમજનો સ્વીકાર કરી વ્યક્તિ માત્રને બિરદાવવાની વાત કરી. તેમણે ખુરશીની સત્તાને બદલેપોતે રસોડામાં હોય છતાં પોતાની વાત થાયએવા કામોની સત્તાનું મહત્વ આંક્યું. છેલ્લેજે આઘેથી નથી આવી શક્તા તેમને નજીક લાવવાનીઅર્થઘેરી વાત કરી. તેમની બધી વાતો ખુબ પ્રેરણાદાયી હતી. જયભાઈને પણ  જગત સાથેની મૈત્રીનું બળ શું છે એવો પ્રશ્ન પૂછવામાં આવ્યો જેના જવાબમાં તેમણે કહ્યું કે, ‘જીંદગીની મુસાફરીમાંપ્લે અને સ્ટોપ બટનની વચ્ચે જે અનુભવાય છે તે જીંદગી છે અને મને એના sharingની ભૂખ છે. મારી ભૂખ વધારે છે તેથી વધુ લોકો સાથે હું માણ્યા કરું છું.’ અંતે જીંદગીના રસ્તાઓ કાપવાના અનેક ટેકાઓમાંના એક ટેકા રૂપે આવા સંમેલનો છે એવા વક્તવ્યથી અધિવેશનનો આ ભાગ પણ પૂરો થયો.

એકેડેમીના સક્રિય કાર્યકર શ્રી રથિન મહેતાએ અતિ સુંદર રીતે સાથ, સહકાર અને સેવા આપનાર દરેકનો ઉમળકાભેર આભાર માન્યો. સૌ ભોજન માટે વિખરાયા.

  ત્રણ દિવસનું અધિવેશન મારા માટે એક જુદો અનુભવ હતો. જાણીતા મોટા સાહિત્યકારોને રૂબરૂ મળવાનો, સાંભળવાનો લ્હાવો મળ્યોએચ.કે. આર્ટ્સ કોલેજના યશવંત શુક્લ, નગીનદાસ પારેખ,મધુસૂદન પારેખ વગેરેના વર્ગોમાંના અભ્યાસના સ્મરણો તાજાં થયાં. ન્યૂ જર્સીના ‘ઈસ્ટ હેનઓવર’માં આવેલ ‘ફેરબ્રીજ હોટલ’ની એક જગા પર અનેક જૂના,નવા મિત્રોને મળવાનો અવસર સાંપડ્યો. અવનવી રજૂઆતોને નીરખવાની તક મળી. Plus-minus તમામ પાસાંઓની પરખ વધુ સ્પષ્ટ થઈ. ભાઈ શ્રી ગૌરાંગ મહેતા અને પદ્મજા મહેતાની સતત કંપનીને કારણે પણ ખૂબ મઝા આવી

‘ટેક્સાસ’ માં  આનાથી પણ વધુ સારી લીટરરી એકેડેમી સ્થાપિત કરવાના મનોરથ સાથે ત્યાંથી વિદાય લીધી.

આ કાર્યક્રમના વીડિયોની કેટલીક લીંક નીચે મુજબ છે..

www.facebook.com/ashish.v.desai.7/videos/10210763586640391/

https://www.facebook.com/Janak.M.Desai.Poet/videos/10217417440292597/

https://www.facebook.com/ashish.v.desai.7/videos/10210763195150604/

https://www.facebook.com/ashish.v.desai.7/videos/10210763124348834/

https://www.youtube.com/watch?v=aX294WReiaM&feature=share

https://www.facebook.com/randhir.m.naik/videos/2168542689878763/

https://www.divyabhaskar.co.in/news/NRG-USA-LCL-gujarati-literary-academy-of-north-america-gujarati-news-5956869-PHO.html

આવા સુંદર કાર્યક્રમના આયોજનમાં સંકળાયેલ તમામ વ્યક્તિઓને,પરિબળોને અભિનંદન.

અસ્તુ..

દેવિકા ધ્રુવ

Advertisements

20 thoughts on “GLA of NAનું ૧૧મું દ્વિવાર્ષિક સાહિત્ય સંમેલન-SEPT.7,8,9– દેવિકા ધ્રુવ

  1. અરે વાહ દેવિકાબેન !
    લહેજત આવી ગઈ. આટલો સવિસ્તાર અહેવાલ પણ એટલી સચોટતાથી આપ્યો છે કે ઘેર બેઠા છીએ તો ય જાણે એવો એહસાસ થાય કે આપણે ય એકપણ ક્ષણ ચૂક્યા નથી.

    Liked by 2 people

  2. સહજ -સ રસ- સુંદર- સચોટ અહેવાલ માણ્યો
    ફેસ બુક- યુ ટ્યુબને લીધે અમે પણ હાજર હોઇએ તેવું લાગ્યું.
    આવા સુંદર કાર્યક્રમના આયોજનમાં સંકળાયેલ તમામ વ્યક્તિઓને,પરિબળોને અમારા પણ ધન્યવાદ

    Liked by 1 person

  3. આ વખતે એકેડેમીએ પ્રથમવાર જ અમેરિકાની કવયિત્રીઓને સ્થાન આપ્યું અને ચાર કવયિત્રીઓમાં અમારા હ્યુસ્ટનના દેવિકાબેનનો પણ તેમાં સમાવેશ થયો એ અમારા, હ્યુસ્ટનવાસીઓ માટે અતિગર્વની વાત છે.
    ટેક્સાસમાં આનાથી વધુ સારી લીટરરી એકેડેમી , દેવિકાબેન આપ સ્થાપિત કરી શકો એવી અમારી શુભેચ્છાઓ.
    આપનો આ અહેવાલ પણ ઉત્તમ રહ્યો. હવે પછી , મને લાગે છે કે , અહેવાલો તો આપ જ લખશો.
    નવીન બેન્કર-

    Liked by 2 people

  4. Rajnikumar Pandya
    To:Devika Dhruva
    Sep 25 at 12:36 AM
    બહુ જ રસાળ શૈલીમાં વિડીયો ડોક્યુમેંટરી જેવો અહેવાલ વાંચીને ત્યાં ઉપસ્થિત હોવાની અનુભુતિ થઇ. આ અઘરું કામ સાહિત્ય અને પત્રકારીતા એમ બેઉ વિધાની સૂઝ માગી લે છે. તમે આ બરાબર સાધી છે.
    અભિનંદન
    RAJNIKUMAR PANDYA
    My Blog link:
    http://zabkar9.blogspot.com/
    http://rajnikumarpandya.wordpress.co

    manilalpatel911@yahoo.com
    To: Devika Dhruva

    Sep 24 at 11:03 AM

    તમારો અહેવાલ મુદ્દાસર ને સરસ છે ગમ્યો ! સાચવી રાખવા જેવી નોંધો છે ! ઘણું બધું આવરી લીધું છે ! સરસ 💐💐

    Harshida Trivedi
    To: Devika Dhruva
    Sep 24 at 6:52 PM
    નમસ્કાર બેન ……
    ત્યાંના પ્રોગ્રામની વિગતવાર અને આયોજનબદ્ધ માહિતી વાંચી આનંદ આનંદ થયો . ગુજરાતી ભાષા અને સાહિત્ય પરદેશમાં પણ જીવતું છે એમ ન કહીએ પણ નાના બાળક જેમ થાનગને છે તેથી હર્ષ અનુભવું છું . અને સાહિત્ય અને ગુજરાતી ભાષા ઉતરોતર પ્રગતિ કરતી જ રહેશે તેવી આશા .
    આ પ્રોગ્રામના સર્વે મુખ્ય કાર્ય કર્તાઓ સાથે જે લોકો ભાગીદાર બન્યા તે સૌને અઢળક શુભેચ્છાઓ …
    જય હો ……
    Raman Soni
    To:Devika Dhruva
    Sep 24 at 9:26 AM
    પ્રિય શ્રી દેવિકાબહેન, સંમેલન-અહેવાલ વાંચ્યો. તમે ખૂબ વિગતે ને ઝીણવટથી સંમેલનનો ચિતાર આપ્યો છે. સૌથી વધુ આનંદની વાત એ છે કે તમે ઘણાં માર્મિક સ્થાનો પણ ઝીલ્યાં છે. તમે બહુ એકાગ્રતાથી, વક્તવ્યોને સમજીને નોંધો લીધી છે એ પરખી શકાય છે. (મારાં વક્તવ્યોમાંથી પણ તમે કેવી મહત્ત્વની બાબતો ચીંધી- ઉપસાવી આપી છે!)
    સંમેલનોના આવા અહેવાલ ગુજરાતમાં પણ ભાગ્યે જ વાંચવા મળતા હોય છે. તમને ખૂબ અભિનંદન.
    તમારો અહેવાલ ગુણાનુરાગી રહ્યો છે. થોડુંક સમીક્ષાત્મક પણ થવું જોઈએ. ખાસ તો, જ્યાં બોલનારે સમય ન જાળવ્યો હોય, વિષયાન્તર કર્યું હોય એ પણ વિનયપૂર્વક પણ સ્પષ્ટતાથી લખવું જોઈએ. તો અહેવાલને વિશેષ અધિકૃતતા સાંપડે.
    અલપઝલપ મળવાનું થયું — નહીં તો તમારી સાથે વિશેષ સાહિત્ય- વાર્તા કરી શકાઈ હોત. ખેર.
    રમણ સોની

    Manilal Patel -ઘણી વિગતો સરસ રીતે નોંધાઇ છે ! અહેવાલ અકાદમી માટે સાચવી લેવો જોઈએ ! કશું જ ચુક્યા વિના બધું આવરી લીધું છે ! અભિનંદન !

    Like

  5. Devikaben,

    I read the report on the same day when you published it. I wanted to write my feedback but got very busy for next three days because of planned and unplanned events. Your report is excellent and you did a superb job. Whoever could not attend the function, this is the next best gift you have given to them. You covered almost all the writers very nicely, thoroughly and in your very special literary style. Members of Gujarati Sahitya Sarita of Houston are very proud of you and you also have made them very proud too.

    When you mentioned about Ramanbhai Soni’s talk on “Prithvi Vallabh” and I could not hold my excitement as images of Munj and Mrinal started floating in my mind and once again I was lost just like when I was reading it first time many many years ago. Sohrab Modi made a Hindi Film and I have to see it if it is available.

    Very many thanks for your article.

    With regards,
    Deepak Bhatt

    Liked by 1 person

  6. દેવિકાબહેન, આ સર્વાંગ સંપૂર્ણ અહેવાલે ત્યાં હાજર હોવાનો અહેસાસ આપ્યો. તમને કવિતા વાંચવા બદલ તો ખરા જ પણ અમને આમ શબ્દદેહે યાત્રા કરાવવા બદલ ખૂબ આભિનંદન.

    Liked by 1 person

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s