ખુશનસીબ છે…

એક અમેરિકન મિત્રના ૧૦૪ વર્ષના મા છે. નામ એમનું મીસીસ ફ્રાન્સીસ. મનથી યુવાન છે.

તેમણે પોતાના જન્મદિવસે બહોળા પરિવારની સમક્ષ એક મનનીય અને પ્રેરણારૂપ કવિતા અંગ્રેજીમાં રજૂ કરી.

“વૃધ્ધાવસ્થા  આશીર્વાદ  કે અભિશાપ?” એ વિષય પર ચાલતી ચર્ચાઓના જવાબ રૂપે આ રચના ખૂબ ગમી ગઈ.

તેનો ભાવાનુવાદ જરા જરા ફેરફાર સાથે ગુજરાતીમાં પ્રસ્તૂત છે.

ખુશનસીબ છે….

તે, જે મારા ડગમગતા પગ અને થરથરતા હાથને સમજે છે,
મારા માંડ સાંભળતા કાનને, એની ક્ષીણતાને ઓળખે છે.
ને મારી આંખની ઝાંખપ અને ધીરા પડતાં જતાં મનને જાણે છે.

ભાગ્યશાળી છે…

તે, જે મારા હાથમાંથી ઢોળાતી ચહાને ‘જોઈ ન જોઈ’ કરી લે છે,
પ્રસન્ન ચહેરે મારી સાથે બે ઘડી વાત કરવા બેસે છે.
ને મારી કાલની યાદોને જીવંત કરવાની કલા દાખવે છે.

ધન્ય ધન્ય છે…

તે, જે કદી કહેતા નથી “આ વાત તમે આજે બે વાર કહી!”
અનુભૂતિ કરાવે છે કે તે મને ચાહે છે અને માનથી જુએ છે.
ને મારી આ સફરના છેલ્લાં દિવસોને સન્માનથી સભર બનાવે છે.

નસીબદાર છો તમે…..ધન્ય છું હું…આશીર્વાદ દઉં છું…

મૂળ કવિતાઃ Original poem…

Maa…

https://www.amazon.com/Maa-Memory-Devika-R-Dhruva/dp/1544762879/ref=sr_1_1?ie=UTF8&qid=1491504955&sr=8-1&keywords=devika+dhruva

http://www.amazon.com/dp/1544762879

https://www.createspace.com/7018038

 

   

 

Memory of Maa is an image of her love, kindness and simplicity. Homage to Maa is a frame of her selflessness and spirituality. We are blessed by such a noble soul in this life by blood and bones and wish to get the same in any form in our entire rebirth, if any. Hope all our new and future generations will inspire by her legacy.

                        

 

રસદર્શનઃ૬

‘ફેસબુક” પર કવિતા લખનાર કવિ શ્રી કૃષ્ણ દવેની “વોટ્સેપ” પર લખાયેલ કવિતા પણ ખૂબ મઝાની છે. એકદમ હળવી શૈલીમાં આધુનિક સમયની સુંદર પરિસ્થિતિ ચિત્રિત કરી છે.

વોટ્સેપ ! ! !

હવે લખવાનું હોય કંઇ ટપાલમાં ?
થોડા વોટ્સેપને મોકલી દ્યો વ્હાલમાં
આપ જીવી રહ્યાં છો કઈ સાલમાં ?
થોડા વોટ્સેપને મોકલી દ્યો વ્હાલમાં.

રેડીમેડ લાગણીને ડાઉનલોડ કરવાની, લખવાનું મનગમતુ નામ
પહેલાના વખતના લોકો શરમાતા તે લખતાતા રાધા ને શ્યામ
દાદા દાદીને કૈ ઓછું પૂછવાનું ? શું મોકલતા રેશમી રૂમાલમાં ?
થોડા વોટ્સેપને મોકલી દ્યો વ્હાલમાં

સામા છેડા પરનું પંખી આ સ્ક્રીન ઉપર અમથું કાંઇ ફરવા નહીં આવે
ટહુકો ને ટ્યુન બધુ મેચિંગમાં હોયને તો એને પણ ઊડવાનું ફાવે
એકવાર ટાવર જો પકડી શકો તો બધુ રંગી પણ શકશો ગુલાલમાં
થોડા વોટ્સેપને મોકલી દ્યો વ્હાલમાં

પરબીડીયુ લાવવાનું, સરનામું લખવાનું, ટીકીટ પણ ચોડવાની માથે
અમથું આ ગામ આખુ મોબાઈલ વાપરે છે ? જીવો જમાનાની સાથે
કાગળ લઈ આમ તમે લખવા શું બેઠા છો ? ખોટા પડો છો બબાલમાં
થોડા વોટ્સેપને મોકલી દ્યો વ્હાલમાં…..
                                                                  કૃષ્ણ દવે.

રસદર્શનઃ

‘ફેસબુક” પર કવિતા લખનાર કવિ શ્રી કૃષ્ણ દવેની “વોટ્સેપ” પર લખાયેલ ઉપરોક્ત કવિતા  ખૂબ મઝાની છે. એકદમ હળવી,રસાળ શૈલીમાં આધુનિક સમયની સુંદર પરિસ્થિતિ ચિત્રિત કરી છે.

આ કવિતામાં ધ્રુવ પંક્તિ તરીકે બીજી પંક્તિ “થોડા વોટ્સેપને મોકલી દો વ્હાલમાં”ને બનાવી સરસ હળવો કટાક્ષ કર્યો છે.જૂના સમયની ટપાલોને ભૂલ્યા વગર  શરુઆત તો કરી પણ તરત જ આજના ‘વોટ્સેપ’ પર વહાલ મોકલવાના  આદેશ જેવા ઉલ્લેખમાં એક ઝીણી વેદનાનો સૂર સંભળાય છે પણ એ વધુ ઘેરો રંગ પકડે તે પહેલાં તો ‘આપ જીવી રહ્યા છો કઈ સાલમાં?’એવો પ્રશ્નાર્થ મૂકી મનને વાળી લેવાની વાત કેવી અનોખી ઢબે મૂકી દીધી છે?

ગીતના પ્રથમ અંતરામાં  ‘ રેડીમેડ લાગણી’અને ‘ડાઉનલોડ’ શબ્દ દ્વારા  ફરીથી પેલી વેદના ડોકિયા કરે છે ને એની સાથે જ અનાયાસે જ, પહેલાંના વખતમાં લોકો નામ લખતા પણ શરમાતા ને શું  લખતાં અને શું મોકલતાં, કેવી રીતે મોકલતાં એની સરખામણી સામે લાવી બતાવે છે. અહીં  મનગમતા ‘નામ’ સાથે ‘શ્યામ’ નો પ્રાસ અને ‘રુમાલ અને વહાલ’નો સુસંગત પ્રાસ પણ મન મોહક જ નહિ અર્થથી ભર્યો ભર્યો પણ લાગે છે.

 બીજો અંતરો ઓર આનંદ આપે છે. કવિ કહે છે કે, ટહુકો,ટ્યુન, ટાવર બધું મેચિંગ થાય તો જ પંખી સ્ક્રીન પર ફરવા આવે ! આ કંઈ  Unconditional  Love  થોડો છે?!  એવું  વાક્ય જાણે કે પાછળ તરત જ મનમાં જોડાઈ  ગર્ભિત અર્થને  મુલાયમ  રીતે સ્પષ્ટ કરે છે..એ જ અર્થ ધ્રુવ પંક્તિમાં ફરી ફરીને સમજાવે છે. પંખીના ને સ્ક્રીનના પ્રતિકમાં તો પંખીની જેમ કેટલાં બધા અર્થો ઊડતા ઊડતા નજર સામે ઉમટે છે!

આજની ટેક્નોલોજીની સાથે, જૂના વખતને  હળવા કટાક્ષમાં વાળતા  ત્રીજા અંતરામાં  તો ઘણી ઘણી લાગણીઓ ઠાલવી દીધી છે. એ કહે છે કે,  કાગળ લઈને લખવું, પરબીડીયુ લાવવાનું, સરનામું લખવાનું, ટીકીટ પણ ચોડવાની માથે.. આ બધી બબાલ ખોટી શું કામ કરવાની? અરે ભાઈ, જમાનાની સાથે જીવો? ગામ આખું કંઈ અમથું મોબાઇલ વાપરે છે? કેટલી સરળ રીતે  એવું કહી દીધુ કે જે ખરેખર તો કહેવાનું જુદું છે ! જેને બબાલ કહે છે તે હકીકતમાં તો મધમીઠું ગમતું કામ હતું એ કહેવું છે. એટલે જ તો ભૂલાતું નથી.એ વળી વળીને કોઈને કોઈ રૂપે કવિતામાં સ્પર્શાયા કરે છે. એ સંવેદનાઓ, એની અસરકારકતા,ઊંડાણ ક્યાં ‘વોટ્સેપ’માં છે? ભીતર તો એ વાત છે. એટલે આ વ્યંગ પણ હ્રદયંગમ બની રહે છે. છતાં જમાનાની સાથે જીવવાની તૈયારી  તો જુઓ!  એ એક સમજણની ઊંચાઈ દર્શાવે છે એટલું જ નહિ સુખ-શાંતિ પામવાનો સંદેશ પણ આપી જાય છે.

આખી કવિતામાં બોલચાલની સીધી સરળ ભાષા છે તો સાથે સાથે લયમાધુર્ય પણ ભરપૂર છે. વ્યંગ છે પણ વહાલથી નીતરતો છે, છૂપો કટાક્ષ છે પણ  ડંખ વગરનો છે. જૂની રીતભાતોની યાદો છે તો નવાને સ્વીકારવાની તૈયારી પણ છે જ. પ્રેમની વાતો છે પણ મનના મેચિંંગથી જ સફળતાનું ટાવર મળે એનો ઈશારો પણ છે. પંખી અને પડદાનું પ્રતિક, ભાવકની ભાવના મુજબ જે અર્થ લેવો હોય અને જે રીતે લેવા હોય તેવા અનેક અર્થો પ્રતિબિંબિત કરે છે.

ફરી એકવાર “ફેસબૂક’ના કવિકર્મની જેમ  ‘વોટ્સેપ’ ની આ કવિતા માટે પણ કવિને  સલામ અને ખૂબ ખૂબ અભિનંદન.

દેવિકા ધ્રુવ.

 

શબ્દાંજલિઃ

મુ. ચિનુ મોદીઃ

૨૦૦૯માં માત્ર એક જ મુલાકાત…પણ યાદગાર. તે પછી છેલ્લાં બે વર્ષથી ફોનની ઘંટડી રણકે  ને “હ્યુસ્ટન આવું છું, તારે ત્યાં જ રહીશ.” કહીને ફોન મૂકી દેતા. એ અવાજ  હજી ઘણીવાર સંભળાય છે. તેમની નાદુરસ્ત તબિયતે યારી ન આપી ને હ્યુસ્ટન આવવાનું પછી બન્યું જ નહિ..

આજે તેમને  આ શબ્દાંજલિઃ

બારણું ખોલીને પાછું વાસતા ક્યાં વાર લાગે ?
આંખ ખોલીને પછીથી મીંચતા ક્યાં વાર લાગે?

કાલ જે ‘ઇર્શાદ’ કે’તા, આજ ના દેખાય અહીં ને,
એટલે  મુશાયરા સૂના થતા ક્યાં વાર લાગે?

કાંકરી રોજે  ખરે ગઢની  કદી જાણે ન કોઈ
મોભ તૂટે, છત પડે તે,જાણતા ક્યાં વાર લાગે?

“કાલ, આજે,આવતી કાલે” શું લીલા છે બધી આ?
નીકળી  “છે”ની ગલીથી “હતા” થતા ક્યાં વાર લાગે?

આ જગત કરતું રહે છે મૂલ્ય સિકકાનું પછી પણ
જો કદર પહેલેથી હો તો, પામતા ક્યાં વાર લાગે?

અક્ષરો અ-ક્ષર બને છે જાત ભૂંસાયા પછીથી
આભલે પહોંચ્યા પછી ટમટમ  થતા ક્યા વાર લાગે?

ભીડથી  ભરચક  સભામાં હાજરી ના હો છતાં યે,
શબ્દને પડધા બનીને આવતા ક્યાં વાર લાગે ?