સંગ્રહ

વિશ્વશાંતિ…વીડિયો

આતમે ઓઢેલા કાયાના વાઘામાં
પરમનો અંશ ખરો પામી લે.                 

મનને વરેલા વિચારોનાં પીંછામાં
ઊંચેરી આશા સમાવી લે.                    

દિલને વીંટેલા આ માયાના વીંટામાં
સાચી પ્રીત જરા આણી લે.                

જગતમાં જામેલાં જૂઠાં સહુ વળગણમાં
સર્જકનું સત્ય તું જાણી લે.                   

અંતરમાં જાગેલાં વિશ્વનાં સપનામાં
સમજણની રોશની ફેલાવી લે.

કાળજડે કોરેલા થનગનતા કોડમાં
દિવ્ય સંદેશ  તું પામી લે.

સર્વત્ર સળગેલા દુન્યવી તણખામાં
શાંતિનો  દીપ  પ્રગટાવી  લે.

પ્રેરણામૂર્તિ..

કેટલીક વ્યક્તિઓ જીવતરના ગોખલે હંમેશા ઝગમગતી રહે છે. બાળપણથી આજ સુધી મારા અને મારા જેવા અનેકના જીવનને સ્પર્શેલી મહત્વની ઉમદા વ્યક્તિઓમાંની એક..
સેવામૂર્તિ મુ.મુક્તિબેન મજમુદારને માટે આજે  ખાસ….
જોગાનુજોગ કવિવર શ્રી રવિન્દ્રનાથ ટાગોરના દિવસે ( મે ૭ ) જ આવતા તેમના શુભ જન્મદિને,
પ્રેમ,આદર અને નમન સહિત… શતં જીવ શરદઃ ની શુભેચ્છા અને પ્રાર્થના સાથે….

click on this arrow,please…

*************                *************                 ***************

છંદ- શિખરિણી–  ( યમનસભલગા )

(રાગ-અસત્યો માંહેથી પ્રભુ પરમ સત્યે તું લઇ જા.)

ઝરે જેના નેત્રે, અમરત તણી ધાર છલકે,

દિસે સેવામૂર્તિ, મૃદુલ કરુણા દિલ ઝળકે,

વિચારો આચારો, જગત હિત કાજે વિહરતા.

અને નામે મુક્તિ, કરમ પરમાર્થે મલકતા.

રુડી વાણી સાચી, તનમન સદા ગાન અમીના,

અપેક્ષા-નિરાશા સરળ રુદિયે ના દિઠી કદા.

રહે ના કો’પીડા સકળ જન એવા અવતરે.

અહો,પામે શાંતિ અગર સહુ પ્રેમે હળી મળે.

વિધિની આ કૃતિ, સજળ નયને વંદુ દિલથી

નમે દેવી સ્નેહે, હ્રદય-મન મુક્તિ-રજ લઇ….

દર્પણ

એવું કોઈ દર્પણ લઈ આવે, જે અંતરનું રૂપ ધરી આપે.

દીવડાની ઝીણી આશકાને નિરખી,
ભીતરના ઓજસની ઝાંખી કરી,
તન-મનની શુદ્ધિની આરતી ઉતારે.
એવું કોઈ દર્પણ લઈ આવે, જે અંતરનું રૂપ ધરી આપે.

રસ્તે પડેલા કો’ કંકરને હાથ ધરી,
હળવેથી ઉંચકી, સાચવી સાચવી,
મૂર્તિ બનાવી, એમાં પ્રાણ પૂરી આપે.

એવું કોઈ દર્પણ લઈ આવે, જે અંતરનું રૂપ ધરી આપે.

કાગળ પર ફરતી કલમની કમાન,
કાપે છો જોજન આ શબ્દો ચોપાસ,
અક્ષર એક પામે જ્યાં સત્ય આરપાર,
એવું એક દર્પણ મળી આવે, જે અંતરનું રૂપ ધરી આપે.

‘પ્રિય’ની પોણી સદીની પાળે..

પોણી સદીની પાળે, આ સાગરને મઝધારે, અમે ચઢી ગયાં વિચારે;
જરા ડોલતી નાવની ધારે, જોઈ સામે તે કિનારે,અમે ચઢી ગયાં વિચારે….

પાર કરી છે પોણી ને પા જેટલી બાકી,
આજ લગી આ નૌકા વેગે રાખી હાંકી,
હવે પહેલાં કરતા, જરા ચાલે હાલમ ડોલમ.
પણ હલેસા તોયે નથી ગયા હજી હાંફી!


સમય આવ્યો, સમજી લેવા આબોહવાને તાલે, એકમેકને ઈશારે,
એક સમી સાંજને ટાણે,આ સાગરને મઝધારે, અમે ચઢી ગયાં વિચારે….

તારું મારું, મારું તારું, કહેતાં કહેતાં ચાલ્યાં,
આગળ-પાછળ, પાછળ-આગળ, કરતાં કરતાં દોડ્યાં,
ખાડા-ટેકરા,તડકા-છાંયા રસ્તાઓ વટાવ્યાં,
ખારાં-તૂરાં, કડવાં-મીઠાં પીણાં સઘળાં ચાખ્યાં.

રહ્યું કશું ના બાકી, લાગે ઝબકી તંદ્રાવસ્થે, પરસ્પરને સહારે,
પોણી સદીની પાળે,‘જાગ્યાં ત્યાંથી સવારે’,અમે ચઢી ગયાં વિચારે….

નવે..૬, ૨૦૨૦

તમે આવો બે ઘડી…

આજે વહેલી સવારનો ચાંદ મને ખુબ ગમ્યો.ચમકી ગયા ને ? સવારનો ચાંદ ? હા,શરદપૂનમ પછીની વહેલી સવારનો ચાંદ. રાત આખી યે ખુલ્લાં આકાશમાં એકલો એકલો ફરીને, સમગ્ર વિશ્વને ચાંદનીમાં સ્નાન કરાવતો ચાંદ, પરોઢિયે મને એક તપસ્વી જેવો લાગ્યો,વધુ તેજસ્વી લાગ્યો.

ક્ષણભર એક કલ્પના જાગી કે સાવ ખાલીખમ આકાશમાં એકલો રહીને પણ આ તેજથી ભરપૂર છે; અને ભીડથી ભરેલી ધરતી આજે સાવ ખાલીખમ છે. કદી આ ચાંદ ઇશ્વરનું રૂપ ધરી અહીં ઉતરી ન આવે ?!!!

ને આ તરંગ આરઝુ બની બોલી ઉઠે છે કે……

અહીં ખાલી ખાલી ને બધું ખાલી લાગે.
તમે આવો બે ઘડી, તો ઘડી વહાલી લાગે.

કાયાની દિવાલે આતમને પૂરી,
તમે પડદે રહો તે ક્યાંથી ચાલે ?
અંદર ને અંદર કોઇ બોલ્યા કરે,
ઝીણો ઝીણો રે સાદ એમ ઘૂંટ્યા કરે,
સંવાદી ગીતથી ડોલાવી મનડું,
તમે ગાઓ તો ક્ષણ મતવાલી લાગે,
જીવન-અટારીએ તાલી વાગે, જાણે મેળામાં જાત મુજ મ્હાલી લાગે.
તમે આવો બે ઘડી તો ઘડી વહાલી લાગે…

પાંખો પ્રસારી જેમ પંખીઓ ઊડે,
ને  આભલુ વિશાળ તોયે નાનું પડે.
રાતો વીતે ને તોયે વાતો ના ખૂટે,
ભવભવના જન્મારા ઓછા પડે.
પાસે બેસીને, કા’ન વાતો કરીને,
તમે ફેરવો જો હાથ હરિ-યાળી લાગે…
અણગમતી પળ પછી પ્યારી લાગે, વાસંતી ડાળ જાણે ફાલી લાગે.
તમે આવો બે ઘડી, તો ઘડી વહાલી લાગે.

એક અધૂરું કથન..

 

 

 

 

 

 

 ‘એક અધૂરું કથન’ માં એક વટવૃક્ષની કથા છે,જેનું કલેજું કરવતથી કપાઈ જાય છે. નીલમબેન દોશી લિખીત એકાંકી નાટકઃ  ‘એક અધૂરો ઈન્ટરવ્યુ’ ના આધારે ૨૦૧૧માં લખેલ આ રચના આજે ફરી મઠારીને પ્રસ્તૂત છે.

મૂળ નાટકમાં એક નવયુવાન પત્રકારને પહેલો ઈન્ટરવ્યુ વડલાનો લેવાનો થાય છે. પહેલા દિવસે  જરૂરી પ્રશ્નોત્તરી પછી વડલો એ યુવાનને બીજા દિવસે બોલાવે છે. દરમ્યાનમાં વડને ઘણી બધી કથનીઓ સાંભરે છે. છેવટે એ વિશ્વને એક મહાન સંદેશ આપવા તૈયાર થાય છે. બીજા દિવસે પત્રકાર આવે તે પહેલા તો વટવૃક્ષને કાપી નાંખવામાં આવે છે અને એમ જ ઈન્ટરવ્યુ અને વડનું કથન બંને અધૂરા  રહી જાય છે. (  વિવિધ અક્ષરમેળ છંદ )

( મંદાક્રાંતા )

રે વૃક્ષો નેકરવત થકીકાપી છેદી  દીધાં;
લાગ્યાં ઘાથીઢળી પડી પછી, પ્રાણ છોડી  દીધાં.

 

( અનુષ્ટુપ )

છોરું  ધરતીના નેભેરું  વનનાં  હતાં.
વ્યોમ ને ભોમ શાળામાંરોજે  ભણતાં હતાં.

 

( હરિગીત )

ડાળો પરે પંખી તણા માળા મજાના સોહતા
મીઠા ટહૂકા કાનમાં એના સદાયે ગૂંજતા.

હો ટાઢ કે હો તાપ વા વર્ષા અને વંટોળ હો;
એ ગામના આબાલવૃધ્ધોના શિરે છાંયો હતાં..

 

( શાર્દૂલવિક્રીડિત )

યાદોના ઘનઘોર મેઘ ઉમટ્યાંજૂના પટારા ખુલ્યા,
નાના માસુમ બાળકો અહીં રમ્યાં,પ્રીતે જુવાનો ઝુલ્યાં;
પુત્રોથી વિખુટી પડેલ જનનીહૈયાવરાળો વહી,
કાળીરાત અહીં અજાતશિશુની, તીણી જ ચીસો સહી

 

( મંદાક્રાંતા )

કાળી યાદો મનથી નિસરીમીંચી આંખો નિતારે,
મીઠી યાદો સઘળી લઇને નેણ બંને પલાળે,
નારી પ્રેમે હસતી હીંયા ફૂલ કેવાં ચઢાવે,
હિન્દુબંધુ અવર ભગિની હાથ રક્ષા મઢાવે.

( અહીં અવર ભગિની દ્વારા હિંદુ-મુસ્લિમ ભાઈ-બહેનનો નિર્દેશ છે )

( અનુષ્ટુપ )

હૈયે ખુશી ધરી એવીવટવૃક્ષ હસી રહ્યું.
મળે માનવ આજે તોલ્હાણી કાજે રટી રહ્યું..

( મંદાક્રાંતા )

ત્યાં તો આવી,પરિજન વળી,પાન ફેંદી  દીધાં,
 વૃક્ષોનેધડ પર પછીકાપી છેદી  દીધાં,
લાગ્યા ઘાથીઢળી પડી નીચેહૈયુ વીંધે અરે આ !
સંદેશો તે મધુર જીવનો કોઈ પામી શકે ના !!

થાળાવાળી ઘંટી

કાળના મહાપ્રવાહમાં કેટકેટલું ઘસડાઈ જાય છે, વિસરાઈ જાય છે પણ એ જ સમય ક્યારેક ને ક્યારેક, કોઈ ને કોઈ રીતે મૌન રહી અચાનક,નજર સામે ઘણું બધું પાછું ખડું કરી આપે છે. કોરોનાની  મહામારીના સમયમાં માનવીને સમગ્રતયા બદલાવું પડ્યું અને ઘડિયાળના કાંટે ચાલતો,ઘડીની યે નવરાશ ન પામતો એ જ માણસ સ્વયં કેટકેટલું અવનવા રૂપે ઉલેચી લાવ્યો!

 

વર્ષો જૂની, થાળાવાળી મોટી ઘંટી, મનને દળવા બેઠી.

મૂઠી ધાન, સ્મરણોના ઓરી, સમય ભરડવા બેઠી.

ઘંટો સુધી બેસી સાથે,

ઘંટી-હાથો પકડી સામે;

ગોળ ઘૂમાવી કચડ કચડ હું

બે પડ વચ્ચે, પીસાતા દાણા, રુદિયે ભરવા બેઠી.

છાજલી પરથી  ઉતારી બરણી,

ડાઘા-ડૂઘી, લૂછીને  ભરતી,

નવા મસોતે ઝાપટી, ઝુપટી

ઢાંકી ઘંટી, કણ કણ ક્ષણની ધરવા બેઠી.

વર્ષો જૂની થાળાવાળી, બાની ઘંટી, મનને દળવા બેઠી…

મૂઠી ધાન સ્મરણોના ઓરી, સમય ભરડવા બેઠી.

(થાળું=જ્યાં ઘંટીનો લોટ કે દાણા ભેગાં થાય તે થાળું. )

(મસોતુ=સફાઈ કરતું પોતું. ‘કોરોના’ જેવું!)

કોઈ…..

આવી આવીને કોઈ કાનમાં પૂછે છે,
કોઈના યે એકસરખા દિવસો, શું રહે છે?
સાંભળું ,ના સાંભળું ને અવગણું વાત ત્યાં,
વળી વળી વાંસળીની જેમ પાછું  ફૂંકે છે!

ભીતરમાં ભારેલ અગ્નિ  ‘કોરો ના’,
રોજ રોજ, ઠેરે ઠેર, માણસ હોમાતા,
ઘરમાં વનવાસ ઘેરી બેઠેલા આતમને
અંદરનો રાવણ સળગાવ્યો? કોઈ પૂછે છે…આવી આવીને કોઈ કાનમાં પૂછે છે…

સૈકા કે દાયકાનું ભાથું ન કામનું
ગણતર ને ભણતરનું  જ્ઞાન બધું વામણું.
‘પરમ’ અણુનો એક પ્રશ્ન જ્યાં  પજવે
ત્યાં હળવેથી ભીની કોઈ પાંપણ લૂછે છે… આવી આવીને કોઈ કાનમાં પૂછે છે…

આવી આવીને કોઈ કાનમાં પૂછે છે…
કોઈના યે એકસરખા દિવસો શું રહે છે?..