સંગ્રહ

બિંબ-પ્રતિબિંબ

Inspired by a beautiful story at the end of this poem:

સમી સાંજને અંધાર ઘેરે, તે સમયના વિસ્મય ટાણે

       માટીની ગુફામાં ઉઘડ્યાં નજરના બે રહસ્ય આજે.      

 

નાનકડા ગામની, નાની શી દેરી,

પ્રતિબિંબ અરીસે હજાર વેરી.

કાયા સંતાડી, અંતર દેખાડી,

દેતી’તી શાતા એ વિવિધ રૂપી.

એક દિ’ આવ્યો કોઈ ક્રોધાગ્નિ ભારે

ચીડાતો,પીડાતો સ્વયં વારંવારે

  મુઠ્ઠીના મુક્કાથી દર્પણ પછાડતો.

    અનેક હાથે જાણે જાતને મરાવતો.

ત્યાં જ,મસ્તીથી માસુમ એક છોરી રમે.

જોઈ જોઈ ખુદને લાખ લાખ રૂપે ભમે,

‘સખીઓ છે સંગે’ના અહેસાસ સાથે

ઝુમ્મર સમ ખુશીઓ રણકાવે આભે.

અચાનક..વીજળી-શો ઝબકારો થયો.

હા, વાલિયાની ગુફામાં ચમકારો થયો.

  એ માટીની દેરીમાં ઘંટારવ રણક્યા.

 ને અંધારી ગુફામાં,દીવડાઓ પ્રગ્ટ્યાં. …….સમી સાંજને અંધાર ઘેરે, તે સમયના વિસ્મય ટાણે.

 

Inspiring story:

In one small village there was a room with 1000 mirrors. 
One small girl used to go inside and play.! 
Seeing thousands of children around her she was joyful.​ ​
She would clap her hands and all the 1000 children would clap back at her​ ​
She considered this place as the world’s happiest n beautiful place and would visit often.​ ​
This same place was once visited by a sad n a depressed person.​ ​
He saw around him thousands of angry men staring at him​ ​
He got scared and raised his hands to hit them and in return 1000 hands lifted to hit him back.​ ​
He thought… this is the worst place in the world and left that place.​ ​
This world is also a room with 1000 mirrors around us.

What we let out of us is what the universe will give back to us…
This world is a Heaven or Hell. It’s up to us what we make out of it…!!!

પૂછ્યું મેં પડછાયાને….

પૂછ્યું મેં પડછાયાને,  કેમ ચાલે છે મારી સંગે?
એણે પણ હસીને પૂછયું, કોણ છે બીજું તારી સંગે?

 

ધૂપ કે છાંવ બંનેમાં  રહું છું, સૂનમુન રાહે.
એકલતા તો મુજને ય લાગે, બહુ રે લાગે.
તું ના દેખે મને અંધારે ત્યારે તો વધારે વાગે.
પરકાય પ્રવેશું એકલ પંડે, કેમ ન ચાલું તારી સંગે?

 

પંડમાં રહીને જ ગુમસુમ ગુમસુમ ફરું છું.
તું બોલે તેમ  ચૂપચૂપ ચૂપચૂપ બબડું છું.
બિલ્લીપગે ઘૂમી ઘૂમી ચારે દિશે રખડું છું.
રાત ને દિવસ કાળે અંગે, કોણ છે બીજું તારી સંગે?

 

પૂછ્યું મેં પડછાયાને,  કેમ ચાલે છે મારી સંગે?
એણે પણ હસીને પૂછયું, કોણ છે બીજું તારી સંગે?

રસ્તો….


જળ
-સ્થળ ને વાદળ પર પથરાયેલ છું.
શિખર, તળેટી ને ખીણ સુધી ફેલાયેલ છું.

ચરણ અને ચક્રોથી માંડી, સઢ, હલેસાં કે પાંખ થકી,
મૌન પણે છાતી પર રાખી, સ્થિતપ્રજ્ઞ સમ સ્થિર રહી
અવિરત સ્વયં દબાયેલ છું…હરદમ  સતત  કચડાયેલ છું…જળ-સ્થળ ને વાદળ પર પથરાયેલ છું.                                                

કોદાળીથી ખોદો કણ કણ, અનાજ બની લહેરાઉં છું.
ધગધગતો ડામર નાંખો મણ, ખડક  બની અંકાઉ છું.
તપુ, થીજુ કે ભીંજાઉ તો પણ, ઉફ ન કરવા ટેવાયેલ છું…જળ-સ્થળ ને વાદળ પર પથરાયેલ છું.

પુષ્પ,પાન કે પવનની રાહે, શ્વાસ-નામની સફર  વચાળે,
પશુ,પંખી,પ્રાણી પૃથ્વીની, ત્રિલોકની આ તમામ ધારે,
પંચમહાભૂતોને ભેટી પરમ  મહીં સમાયેલ છું.
સાચો એક  રસ્તો અરે, કેમ સૌથી સદા ભૂલાયેલ છું?…જળ-સ્થળ ને વાદળ પર પથરાયેલ છું.…

નૈસર્ગિક અચરજ

૨૦૧૬માં લખેલ એક રચના થોડાં modifications સાથે….

નૈસર્ગિક અચરજ

ઝીણા, કૂણા, સુંવાળા તડકે અચરજ જોયું આજે !
મીટડી માંડી, જોયા કરતી નજરને વળવા ના દે!
તારને ખેંચી, સર સર સરતા કરોળિયાની ક્રીડા
જાણે કોણે શીખવી આવી અજોડ,અથાગ લીલા!

પુલ નથી કે પાળ નથી ને મળે નહિ કોઈ ટેકો!
આઠ પગનો માનવમિત્ર, શીખવે ગર્વીલો ઠેકો!
પડે પડે પણ ઉભો થઈને ચડતો તાંતણ તારે,
વળી વળીને,  ફરી ફરીને, વધતો લાળની ધારે.

ના કોઈ શાળા, ના કોઈ પાઠો, ના કો’ગુરુવિદ્યા,
આ ભૂમિતિના કોણો રચવા, એણે  કોણ આરાધ્યા?
દૈવી કૌવત નીરખી અદભૂત ‘સ્પાઈડર-મેન’ કલ્પાયા
મનને અડતા, દિવ્ય મનોહર  કલાકાર સર્જાયા.

નાનુ સરખું જીવડું રચતું જાળું આંખની સામે.
બ્રહ્મા જેવું ભવ્ય ને દિવ્ય, કૌશલ એકલ હાથે!

 

દેવકીનું દર્દ…

શ્રાવણનો મહિનો એટલે તહેવારોના દિવસો. નાગપંચમીથી શરુ થઇને જન્માષ્ટમી અને પારણા સુધીનો ઉત્સવ. ‘નંદ ઘેર આનંદ ભયોના નારાઓમાં ડૂબેલો જનપ્રવાહ એક મહત્વની હસ્તીને જ જાણે ભૂલી જાય છે!  સમસ્ત વિશ્વ જ્યારે કૃષ્ણજન્મ મનાવવામાં ચક્ચૂર હોય છે ત્યારે તેને જન્મ આપનારી જનેતા, જેલના એક ખૂણામાં શું શું અને કેવું  કેવું અનુભવે છે ? કદી એની કલ્પના  કરી છે?

 દેવકીનું દર્દ

 

 

 

 

 

શ્રાવણ આવે ને મુને મૂંઝારો થાય.

છાતીમાં ધગધગતી કેવી લ્હાય?

કાયા તો ઝીલે લઈ ભીતર સંગ્રામ,

વદપક્ષની રાતે મુજ  હૈયું વ્હેરાય.

લમણે તો લાખ તોપમારો ઝીંકાય, હાય  શ્રાવણ આવે ને મુને મૂંઝારો થાય…..

સાત સાત નવજાત હોમીને સેવ્યો,

નવ નવ મહિના મેં ઉદરમાં પોષ્યો.

જન્મીને જ જવાને આવ્યો જ શાને?

કંસડાનો કેર ત્યારે કાપ્યો ન કાને?

ગોવર્ધનધારી કેમ બિચારો થાય? હાયશ્રાવણ આવે ને મુને મૂંઝારો થાય….. 

રાધા સંગ શ્યામ ને યશોદાનો લાલ,વાહ!

જગ તો ના જાણે ઝાઝુ,દેવકીને આજ.

વાંક વિણ,વેર વિણ,પીધા મેં વખ,

ને તોયે થાઉં રાજી,જોઇ યશોદાનું સુખ.

આઠમની રાતે જીવે ચૂંથારો થાય,

કેમે ખમાય? બહુ પીડા અમળાય..હાયશ્રાવણ આવે ને મુને મૂંઝારો થાય…..

*******************************************************************

આયખાનું પોત..

આયખાને સીવે કોઈ અક્કલની સોયે, તોયે રુદિયાનો દોર ગાંઠો વાળે.
કાશ્મીરી,પોલો કે સાંકળીના ટાંકે, રેશમી મુલાયમ ભરતકામ આંકે.

ભાઈ,કાપડના તાકાની હજારો જાત
કોઈ હોય કાઠું ને કોઈ રદ્દી સાવ
એને તૂણે કે વણે, સીવે કે ટાંકે,
ચારણી-શાં છિદ્રને રફૂથી  ઢાંકે,
આ દોરો જ મનખાના પોતને સજાવે…આયખાને સીવે કોઈ અક્કલની સોયે…

નાજુક સંવેદનાની અણિયાળી ધારે
ખૂણે ખાંચરેથી ખૂબ ખેંચી ચલાવે,
કેટલાયે બખિયા ને કેટલાંયે ઓટણ.
મનડાંના મોરનું ભાતીગળ ગૂંથણ
કોતરી ભીતરની ભાતને નિખારે… આયખાને સીવે કોઈ અક્કલની સોયે…

વિશ્વશાંતિ….

આતમે ઓઢેલા કાયાના વાઘામાં
પરમનો અંશ ખરો પામી તું લે.                 

મનને વરેલા વિચારોનાં પીંછામાં
ઉંચેરી આશા સમાવી  તું લે.                    

દિલને વીંટેલા આ માયાના વીંટામાં
સાચુંકડી પ્રીત જરા આણી તું  લે.                

જગતમાં જામેલાં જુઠાં સો વળગણમાં
સર્જક્નુ સત્ય સદા જાણી તું  લે.                   

અંતરમાં જાગેલાં વિશ્વનાં સપનામાં
સમજણની રોશની ફેલાવી તું  લે.

કાળજડે કોરેલા થનગનતા કોડમાં
દિવ્ય સંદેશ  હવે  પામી તું લે.

સર્વત્ર સળગેલા દુન્યવી તણખામાં
શાંતિનો  દીપ  પ્રગટાવી તું  લે.