સંગ્રહ

છીપલાં..

અછાંદસ રચનાઃ

છીપલાંઃ

એ રોજ રાત્રે જ આવે છે.

ઊંઘ ઊડાડી મૂકે છે.

પછી લઈ જાય છે દૂર, સુદૂર દરિયાકિનારે.

ને કહેઃ “હવે છીપલાં વીણ”.

હું યે ખેંચાતી જાઉં સમયની રેતમાં ઘણે દૂર.

કેટલાં બધાં છીપલાં?!

હાથમાં લઉં તે બધાં કેવળ 

છાલાં પાડે તેવા છીપલાં, સંઘર્ષના.

ખોલું તો અંદરથી મોતી નીકળે! સમજણના.

 અવનવા રંગોની દ્રષ્ટિના ને ખૂબ ઝીણાં,

નાના નાના લેખન કલાના મોતી.

સહોદરની સાથે બંધાયેલા

બાળપણના.

કેટલાં એકઠાં કરું?

ક્યાં સુધી ભરું ને  ક્યાં ધરું?

 કહી દીધું મેં કે. ફેંકી દઉં છું.

 ને  જેવો હાથ ઊંચો કર્યો ફેંકવાને.

એણે ઝીલી લીધા કલમના કમળમાં.

સઘળાં કવિતાના આગોશમાં !!

મૂલ્ય વિનાનાં પણ કેટલાં અમોલા?

છીપલાં..છીપલાં..

આંખ ખુલી..

અછાંદસઃ

ભર નીંદરમાં જ..

અચાનક જાગી જવાયું.

અજવાળું થવાને હજી વાર હતી.

બહાર  જઈ આકાશ તરફ જોયું.

ઓહ.. સૂરજ તો દેખાતો હતો,

એ મસ્તીથી નિરાંતે ફરતો હતો.

 ને તો યે ચારેબાજુ આ અંધારું?!

અંદરના ઓરડે ગઈ,

ઝીણી વાટને સંકોરી. તે પછી જ…

આંખ ખુલી ને ખરું જાગી.

ભારની હળવાશ….

આકાશમાં ઉડવાની મઝા અને મસ્તી માણતા

મુક્ત પંખીની પાંખ અચાનક …

એક તીરથી વીંધાઈ.

એ છેક જમીન પર પછડાયુંં.

મૂર્છિત થઈને પડ્યું.

એને લાગ્યું એની પાંખ કપાઈ ગઈ,

પીંછે પીંછા વેરવિખેર થઈ ગયાં.

ત્યાં દૂર આભલેથી એક ટીપું પડ્યું,

એ સળવળ્યું. એક બીજું,ત્રીજું,ચોથું..

ધીરે ધીરે ટીપાંઓનો છંટકાવ થતો ગયો.

એણે  આંખો ખોલવાનો પ્રયત્ન કર્યો.

આજુબાજું જોયું.

બેઠા થવાનો પ્રયત્ન કર્યો;

બધું જ યથાવત હતું, પાંખો પણ!

તો શું એ સ્વપ્ન હતું?!

ના, ના..પણ..  એમ માની  જ લીધું.

ખરી પાંખ તો એની પાસે  જ છે! છે જ.

શબ્દની પાંખ.

દેવિકા રાહુલ ધ્રુવ

નવનિર્માણ..

જગત આખું યે

ગર્ભાયું હતું.

આખરે પ્રસવ થઈને રહ્યો.

સંભવામિ યુગે યુગે?!

દૃશ્ય કેવું ?

બાળક રમે ને સૌ રડે!

સાવ જુદું!

અરે, વળી એ

ક્ષણે ક્ષણમાં ઉછરે ને

કણે કણમાં ફરે !

વિફરે,વકરે ને વિસ્તરે.

બિન્દાસ !

પ્રાર્થનાયે હવે જુદી કે

કોઈ ‘કરો ના’ આવી

સંહારક ક્રીડા,

જે રચે કે સર્જે,

લાશોથી લથબથ

મહા,મહાભારત-શો

નવો ઇતિહાસ.

નવનિર્માણ..

જન્મદિવસ..

જન્મદિવસ..
ખરેખર તો એ માનો દિવસ.
કોઈને યાદ નથી હોતી
પોતાના જન્મની એ ક્ષણ..
મને પણ યાદ નથી.
હા, યાદ છે; મારી સમજણ અવસ્થામાં,
મા કહેતીઃ
”ગામમાં ત્યારે તો ડોક્ટર નો’તા.
પડોશમાંથી દાયણ આવી’તી.
ભણેલી નહિ હોં, પણ અનુભવી બહુ.
એણે ઘરમાં જ તને જન્માવી!!”
કેવી હશે એ પળ મા માટે?
કેટલી અને કેવી યાતનાઓ ને
પીડાઓ વચ્ચેથી મા,
બાળકને પોતાની જાતથી અળગી કરીને,
વિશ્વમાં લાવતી હશે?
કેવી હશે એ ક્ષણ?
અંતરના પેટાળથી માંડીને
મસ્તકના આભ સુધી નખશીખ
એણે સર્વસ્વ આપી દીધું હશે.
કેવી હશે એ ઘડી મા માટે?
વેદનાની ખુશી..
આજે મારી સાથે જન્મદિનની ખુશી છે.
એની બિન-હયાતીની વેદના સાથે.

 

અસલીયત..

ખૂબ ઝડપથી મકાનો બંધાય છે.

મોટી  મોટી ઈમારતો બની જાય છે..

પછી એમાં બહુ જલ્દી તડ પડી જાય છે.

વળી એની ઉપર ચૂના, માટીના લપેડા થાય છે.

ઝટપટ થતાં સંબંધોની ઈમારતોમાં પણ

એમ જ..આજકાલ

ગાબડાં પડી જાય છે, દિવાલો રચાય છે.

ભેળસેળના આ જમાનામાં,

અસલીયત ક્યાં શોધવી ?

મજબૂત તત્ત્વ ક્યાં મળે?

‘કોપી ફોર્વર્ડ’માં વ્યસ્ત આ દૂનિયામાં

અસલી કવિતા, ખરું સત્ત્વ ક્યાં મળે?

મળે?

GPS

આખરે પહોંચ્યા.

ગમે તે રીતે, ક્યાંક.

રસ્તો તો કપાઈ ગયો,

બસ એમ જ.

પછી ખબર પડી કે,

ક્યાં જવું હતું? ખબર જ નો’તી.

નહિતર જીપીએસ તો અંદર જ હતુ!!

સંવેદનાઓ..

કદાચ વાઈબ્રેશન પર હશે.

ને મુખ્ય પાવર? બંધ?

ના…ના…

એક અનોખી ટેક્નોલોજી,

 જેને ચાલુ કરવાનું વિસ્મય જ નો’તુ ને?

લો, એક્ટીવેટ જ ન કર્યુ.

નહિતર જન્મની સાથે જ

જીપીએસ તો ભીતર જ હતુ !!

કવિતા..

નાજુકમાં નાજુક,

અતિ નાજુક સંવેદના.

ગર્ભાય છે મનના ઉદરમાં.

ત્યાં જ એનો આકાર બંધાય છે.

સતત શ્વસે છે એ.

એના હવા, પાણી ને પ્રકાશ એટલે ?

નથી ખબર?! હં..

પીડા,વેદના ને યાતના!

એક જોરદાર ધક્કો

ને પછી પ્રસવે છે,

એક બળૂકી કવિતા.

ઉછરે છે, મોટી થાય છે,

ને પછી વેચાય છે પ્રકાશનના બજારમાં !

એના અડ્ડાઓમાં અટવાય છે.

સોનાની એ સંવેદનાઓ

તરાશે છે ને તલાશે છે.. એક ખરા ઝવેરીને,

દિવસ ને રાત..અહર્નિશ..

ને

ફરીથી એ જ સીલસીલો..

એ જ હવા..પાણી..પ્રકાશ…

ને એ જ કવિતા..

મળીશું ક્યારેક….

આજની મારી પ્રાર્થના..

જે સતત અનુભવાય છે છતાં દેખાતો નથી એવા પરમતત્ત્વને..થોડી મગરૂરીથી,ખુમારીથી..

‘વાઈબ્રેશન મોડ’ પરના મનને ‘રીંગ’સંભળાય નહિ તોય વિશ્વની સુંદરતા જોઈ અનુભવાય તો ખરી ને?

***************************************************************************************************

ફોનની ઘંટડી વાગી હશે કદાચ.

કોણ જાણે ન સંભળાઈ.

ઓહ, ક્યાંથી સંભળાય? ‘વાઈબ્રેશન’ અવસ્થામાં!!

પણ એક સંદેશ  જરૂર મળી ગયો.

વિચાર્યુઃ

આમે મારે એને ક્યાં મળવું છે?

નથી મળવું, અરે, જોવો પણ નથી.

જરૂર જ ક્યાં છે?

હું ખૂબ જ વ્યસ્ત છું.

ચાલવા જાઉં ત્યારે નદીના પાણીનો,

અને ક્યાંકથી ઝરણાંઓનો કલકલ નિનાદ,

પંખીઓનો કલરવ, પવનનો સૂસવાટ,

પાંદડાઓનો મર્મર ધ્વનિ,

ક્યારેક વીજળીનો ચમકાર,

તો કદીક વરસાદની આછી ઝરમર.

બધું જ લયબધ્ધ. સંગીતના સાત સૂરોની જેમ જ.

કેટલાં બધાને સાંભળવાના છે?! જોવાના છે, મળવાનું છે!

ફૂલોની સુગંધનેય માણવાની છે અને

વસંતની જેમ,

પાનખરના રંગોને પણ જોવાના છે,

યોગ્ય નજરથી ઝીલવાના છે.

એ અનોખા રંગોને ઝીલી,ઝુલી,

એને ઝેલીને પછી ઝુકવાનું છે!

ખરેખર, તને જોવા, મળવાનો ક્યાં સમય છે?

પંચેન્દ્રિયોથી અનુભવું છું એ જ પૂરતું છે.

તારું જ છે ને બધું?

મળીશું ક્યારેક…..

અનાયાસે નિશ્ચિત સ્થાને અને સમયે.