પત્ર નં ૩૩-ઑગષ્ટ ૧૩

 

કલમ-૧

 શનિવારની સવાર….

પ્રિય નીના,

મારા પત્રને ‘રણમાં મીઠી વીરડી’ જેવી ઉપમા આપવા માટે શું કહું?  મારા જ ભાવો આ શબ્દોમાં પ્રતિબિંબિત થતા અનુભવાયા!  મહત્વની વાત તો એ છે કે, આપણે મુક્તપણે ભિતરને ઢંઢોળી શકીએ છીએ. જગતમાં કોઈ એક પોતાનું, પોતાના જેવું વિચારતું હોય એનો સંતોષ જીવનમાં કેટલી મોટી તાકાત બક્ષે છે !

તારા પત્રની વાતોમાંથી દીવે દીવો પ્રગ્ટે તેવું થયું!!!! મોટી બાની વાતમાંથી મને એવી બે ત્રણ વાતો યાદ આવી. માણસોની વિવિધતાની જેમ હું ભાષાની વિવિધતાની વાત કરું.

મારી મા ભણી’તી ઓછું પણ ગણી’તી ખૂબ જ. જો કે, પહેલાંના જમાનામાં બધી જ સ્ત્રીઓમાં ભણતર કરતાં ગણતર વધારે જ હતું ને ? તેથી તો જીવન સરસ ચલાવી શક્તા હતા બધા. મા અહીં અમેરિકામાં ક્યારેક જરૂરી અંગ્રેજી શબ્દો બોલવાનો પ્રયત્ન કરે. દા.ત. ગારબેજ અને કારપેટ. તો એનાથી મિક્ષ થઈ જાય અને કંઈક નવું જ બોલે. શું ખબર છે? ગારબેટ ! અને કારપેજ!! કોર્ડલેસ શબ્દ બોલવો ન ફાવે એટલે વળી ‘હેન્ડફોન, હાથનો ફોન’કહે અને સ્પ્રાઈટને ગ્રીન, લીલો કોક કહે!! ને પછી ઝીણું હસે.

તો વળી મારા ‘મધર ઈન લો’તો એકદમ હોંશિયાર. એમને અંગ્રેજી આવડે ખરું, બોલે પણ ખરા. પણ કામ પૂરતું. પણ એ કંઈ અમેરિકનોને ચપચપ બોલતા સાંભળીને અંજાઈ ન જાય.એકવાર એમને સીટીઝનશીપનો ઈન્ટર્વ્યુ આપવા જવાનું થયું. તૈયારી તો કરી હતી. પણ મૌખિક પરીક્ષામાં અહીંના ઉચ્ચારો સમજવામાં ભૂલ થઈ જાય એવી દહેશત મનમાં હતી. હવે એક્ઝામીનરે સવાલ પૂછ્યો. કંઈ બહુ સ્પષ્ટ સમજાયું નહિ. પણ હોંશિયાર અને ચપળ ઘણાં જ. કંઈ ગાંજ્યા ન જાય. તેથી એકદમ મક્કમ ચહેરો રાખી, સીધું પરીક્ષકની આંખમાં ધારદાર જોઈને કહ્યુઃ Look.I know English. Okay? But I don’t know your English. You write question on paper and I will reply on paper ! મને અંગ્રેજી આવડે છે.ઓકે? પણ તમારું બોલેલું અંગ્રેજી નહિ. તમે કાગળ પર લખીને સવાલ પૂછો અને હું પણ કાગળ પર જ જવાબ આપીશ. નીના, પેલો અમેરિકન તો છક્કડ ખાઈ ગયો અને અને હસીને,ખુશ થઈને “પાસ” કરી દીધા.
આ વાતનો સાર એટલો કે માનવીઓની વિવિધતા અને ભાષાઓના ઉચ્ચારોની વિવિધતા એ એક રસપ્રદ અને વિસ્મયભર્યો વિષય છે.

હવે સંસ્કૃતિની વાત. કાળની સાથે યુગયુગાંતરે થતા પરિવર્તનો વિશે તેં સરસ સમજાવ્યું. સંસ્કૃતિ ઉપર જે તે યુગની પરિસ્થિતિની અસર થાય છે અને તે મુજબ મૂલ્યો પણ બદલાતા રહેતા હોય છે. વાત તો બરાબર. સંમત. પણ અહીં સવાલ એ ઉભો થાય છે કે, શું નૈતિક મૂલ્યોના પાયા એવા નબળા છે કે જે સંજોગો/પરિસ્થિતિઓના વાવાઝોડા સામે ટક્કર ન ઝીલી શકે? લીવીંગ રીલેશન કે લગ્ન પહેલાંના કે લગ્ન વગરના શારિરીક સંબંધોવાળી વાતો વિષે નવાઈ ભલે ન લાગે પણ આ સાંસ્કૃતિક કટોકટી, કોઈપણ જાગૃત ભાવક માટે ચિંતાનો વિષય બની જાય છે તે હકીકત છે. કંઈક આવા જ સંદર્ભમાં બે મુક્તક યાદ આવે છે.

પ્રસ્વેદમાં પૈસાની ચમક શોધે છે.
હર ચીજમાં એ લાભની તક શોધે છે.
આ દુષ્ટ જમાનામાં રુદન શું કરીએ.
આંસુમાં ગરીબોના નમક શોધે છે.
-મરીઝ 

એ જ પ્રશ્ન છે કોણ કોનું છે?
હું ય મારો નથી, પરાયો છું.
સાચું પૂછો તો સત્યના પંથે,
ખોટી વાતોથી દોરવાયો છું.
-અમૃત ઘાયલ

ચાલ, હવે આમાંથી બહાર નીકળીને એક સરસ વાત કરું. એક પુસ્તકના પાના ફેરવતા ફેરવતા ખલીલ જીબ્રાનનું વાક્ય નજરે ચઢ્યું. “પૃથ્વીમાં ગમે ત્યાં ખોદો ને? બધે જ ઝવેરાત ભરી છે. શરત માત્ર એટલી કે, ખોદતી વખતે તમારામાં શ્રધ્ધા ખેડૂતની હોવી જોઇએ. આમ તો આ વાક્ય અગાઉ પણ વાંચ્યું હતું પણ જેટલી વાર વાંચું, ઝૂમી ઊઠું. પછી થોડીવાર રહીને નેટ્સર્ફીંગ ચાલુ કર્યુ ત્યાં એ જ વાતને સમર્થન આપતી એક સરસ વીડીયો જોવા મળી. સાર લખું છું તને ગમશે.

ગલ્ફ વોરમાં ઘાયલ થયેલ એક ૪૭ વર્ષનો માણસ (નામ ભૂલી ગઈ) ચાલવા માટે અશક્ત થઈ ગયો. વ્હીલચેરમાં બેઠા બેઠા તેનું વજન વધી ગયું. ખુરશીમાં માઈ ન શકાય એટલું બધું વધી ગયું. ડોક્ટરોએ પણ આ ડીસ-એબીલીટીના સુધારાની શક્યતાઓ ન જોઈ. પણ આ માણસે મનને મક્કમ કર્યું. તૈયાર થયો.ધીરે ધીરે એણે જાતે થોડી કસરત/યોગા વગેરે શરુ કર્યું. કેવી રીતે ખબર છે? કોઈની પણ મદદ વગર ખુરશીના સહારે ઊભા થવાના પ્રયત્નોથી માંડીને આખા ઉભા થવાનુ., ડગલા માંડવાનુ, થઈ શકે તેટલા હાથપગ હલાવવાનું વગેરે ચાલુ કર્યું. પડે,વારંવાર પડે,વાગે, ઘણું કષ્ટ પડે પણ હિંમત હાર્યો નહિ.એમ કરતા કરતાં કરોળિયાની જેમ લાંબા સમય સુધી અનેક વાર મથતો રહ્યો.  એ રીતે ૧૦ મહિનામાં ૧૪૦ પાઉન્ડ વજન ઘટાડ્યું. ધીરે ધીરે ચાલતો થયો. એક જ ધ્યેયની પાછળ પડેલ આ માણસ હવે બરાબર નોર્મલ માણસની જેમ ચાલી શકે છે, અરે,દોડી પણ શકે છે. એણે ડોક્ટરોને ખોટા પાડ્યા. એ હંમેશા વિચારતો કે I can do it and he did it.  વીડિયોના અંતે એક સંદેશ લખ્યો છે કે “
Never underestimate what you can accomplish in life. આવી જ એક વાત એક અંધ વ્યક્તિની પણ કરવી છે. આવતા પત્રમાં એ લખીશ. પણ મને આ આખી યે પ્રેરણાદાયી વાત ખૂબ ગમી. થયું કે તારી સાથે ગમતાનો ગુલાલ કરું.

ચાલ, આવજે. સંભાળજે.

દેવીની યાદ. 

17 thoughts on “પત્ર નં ૩૩-ઑગષ્ટ ૧૩

  1. Pingback: પત્ર નં ૩૩ | nijanandblog

  2. મન હોય તો માળવે જવાય, એમ આપણા મન પાસે અગાધ શક્તિ છે, મન ધારે તે કરવા માટે શક્તિમાન છે.

    Liked by 1 person

  3. નૈતિક મૂલ્યોના પાયા એવા નબળા છે કે જે સંજોગો/પરિસ્થિતિઓના વાવાઝોડા સામે ટક્કર ન ઝીલી શકે? લીવીંગ રીલેશન કે લગ્ન પહેલાંના કે લગ્ન વગરના શારિરીક સંબંધોવાળી વાતો વિષે નવાઈ ભલે ન લાગે BECAUSE I believe, Parameters of moral value is changing with the advancement of science and technology. Before I end, I very much liked to read Never underestimate what you can accomplish in life.
    Devikaben- Your letter series I read it with utmost interest Your Letter Series as it is humorous in someway and at the same time inspiring too. please keep it up.

    Liked by 1 person

  4. “આ સાંસ્કૃતિક કટોકટી, કોઈપણ જાગૃત ભાવક માટે ચિંતાનો વિષય બની જાય છે તે હકીકત છે.”
    વાત તો સાચી છે દેવિકાબેન, પણ નીનાબેનની વાત પ્રમાણે આ સમુદ્રમંથનમાં થી અમૃત શોધવાનો પ્રયાસ કરવાનો છે. આપણે બે પેઢીની મધ્યમાં છીએ. નૈતિક મુલ્યો સાથે જીવીએ છીએ અને નવા પરિવર્તનોના સાક્ષી પણ બનીએ છીએ.
    યોગ્ય રીતે આ મુલ્યો નવી પેઢી સુધી પહોંચે એનો પ્રયાસ કરી શકીએ, બાકી દરેકે પોતાના અનુભવે જ શીખવાનુ છે.
    મક્કમ મનોબળ માનવી પાસે ધારે તે કરાવી શકે એનુ ઉદાહરણ તો તમે જ આપ્યું, એ જ આશને જીવંત રાખીએ.

    Liked by 1 person

  5. દેવિકાબેન, તમારા સાસુ આવી પરીક્ષા ટાણે આટલા જબરા તો ઘરમાં કેવા હશે એની અમારે હવે કલ્પનાજ કરવી નહિ પડે!
    અમારા સબડીવીજનમાં એક અમેરિકન બાઈની મકમતા મેં નજરે જોઈ છે. મેં એને મારી રસોડાની બારીએથી પ્રથમ જોઈ અને થોડા મહિના પછી એ જ બારીએથી એને ફરી જોઈ ત્યારે એના વજનમાં એટલો બઘો ફેરફાર થયો હતો એ જોઈ એને શાબાશી આપવા હું બહાર દોડી ગયો. મારી સાથે વાત કરતાં કરતાં એના પગતો ચાલું જ હતા! કેમેરા લઈને ગયો હતો એટલે ફોટો લેવાની મંજુરી મળતાં મે એનો ફોટો પણ લઈ લીધો. મન મક્ક્મ કરવું એ જ સફળતાનું પહેલું પગથીયું છે! પછીતો સફળતાજ તમને ખેચી રાખશે.
    બે મુકતકો પણ ગમ્યા.

    Liked by 2 people

  6. હું જ્યારે અમેરિકા આવ્યો ત્યારે અમેરિકનલોકોના ઉચ્ચાર સમજવામાં મને મુશ્કેલી પડતી. આમાંથી બહાર આવવા મેં બે નિર્ણય લીધા,
    (૧) મને સમજાવવાની જવાબદારી એમની છે.
    (૨) હું જે બોલું છું એ જો એને ન સમજાય તો એના નશીબ !!

    Liked by 2 people

  7. આજથી લગભગ ત્રીસેક વર્ષ પહેલાં મેં ડોક્ટરે કીધું તમને અલ્સર છે . તમારા પેટનું ઓપરેશન કરવું પડશે મેં કીધું ઓપરેશન વગરનો કોઈ બીજો રસ્તો હોય તો બતાવ . ડોક્ટર કહે બીજો કોઈ ઉપાય નથી . મેં ડોક્ટરને પડતો મુક્યો . \મેં ભોજનમાં ફેરફાર કર્યો . કસરત કરી . પથારીમાં પડયા કરવાની કસરત મને એક મિત્રે બતાવી . અને ડોક્ટર ગયો ગાજતો અને એની દવા ગઈ ગાજતી . અને આજની તારીખમાં હું 95 વરસ અને 6 મહિનાની ઉંમરનો છું .
    भक्ति एकदिन काम आएगी बात सछि बतलाई
    परवश होक मरते देखे भक्तिं न काममे आई .. संतो भाई समय बड़ा हरजाई

    Liked by 3 people

  8. પ્રિય નયના બેન પટેલ
    તમારી લખવાની રીત મને બહુ ગમી . કેમકે તે મારા જેવો વૃદ્ધ પણ સમજી શકે એવી હોય છે . તમે મારાં લખાણો પણ વાંચો છો એથી મારો ઉત્સાહ વધે છે .

    Liked by 2 people

  9. પ્રિય નયન બેન પટેલ
    તમારી કળા . લખાણ પદ્ધતિ અને બીજી આવડત ખીલતી રહે એવા મારા આશીર્વાદ

    Like

  10. તમે તમારી ફક્ત 11 વર્ષની ઉંમરે કવિતા લખવા મઁડી ગયાં એતો હદ કહેવાય અને પછી સુવર્ણ ચંદ્રક પણ મેળવવા મઁડી ગયાં . ધન્યવાદ

    Like

  11. દરેક પત્રમાં એક સરસ સંદેશની સાથે સાથે હળવી વાતો મુકીને પત્રશ્રેણી જરાય ભારેખમ નથી બનવા દેતા એ મઝાની વાત છે. તમારા મધર ઈન લૉ ની જેમ મારી એક સખીએ પણ અમેરિકા વિઝીટર વીઝા પર આવી ત્યારે એવું જ કર્યું હતુ. અંગ્રેજી આવડતું હોવા છતાં અહીંની લઢણ સમજવામાં અને એનો જવાબ આપવામાં ગોટાળો ટાળવા એણે પણ સાવ સરળતાથી કહી દીધું ” નો ઇંગ્લીશ ” .
    પછી હસતા હસતા કહે એ ક્યાં જોવા આવવાનો છે?

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s