પત્ર-૩૨.. ઑગષ્ટ ૬ ‘ ૧૬

કલમ-૨

 

દર શનિવારે…..

પ્રિય દેવી,

તારો પત્ર આટલો જલ્દી મળ્યો એનો આનંદ થયો. આ દેશમાં એકલે હાથે બાળકો મોટા કર્યા અને હવે બાળકોના બાળકોને મોટા કરવામાં મદદરૂપ થઈએ કારણકે આપણે વેઠેલી મુશ્કેલી એ લોકોને ન પડે. પરંતુ સાથે સાથે આપણી ઉમર પણ તકાજો કરે ત્યારે કેવો અનુભવ થાય તે સ્થિતિમાંથી હમણા પસાર થાઉં છું એટલે તારા પત્ર આવે અને લખવા બેસું એ રણમાં મીઠી વીરડી જેવું લાગે.

તેં જે પત્ર માટેના વિષયોની વિવિધતા વિષે તારો અભિપ્રાય લખ્યો તે વાંચી મને મારા મોટીબા(મોટાકાકી) યાદ આવી ગયા. સાવ અભણ પરંતુ ખૂબ જ બુધ્ધિશાળી અને એકદમ નિખાલસ. અમે એકવાર ખાદીમેળામાં બારડોલી ગયા હતાં. હું ૧૦/૧૧ વર્ષની હોઈશ. મારા ઘરમાં અમને બધાને ડાન્સ પ્રત્યે ખૂબ લગાવ અને એ સાંજે હિંમતસિંહ ચૌહાણ(નામ જો ભૂલતી ન હોઉં તો!)નું નૃત્ય હતું અમે બધા એ જોવામાં મગ્ન હતાં, અમારા વ્હાલા મોટીબા પણ અમારી સાથે જ હતાં. એક તરફ હિંમતસિંહજી થાળીની ધાર પર નૃત્ય કરે અને એ જ વખતે મારા મોટીબા ત્યાં બેઠેલા માણસોને જોઈને અધ્યાત્મમાં લીન થઈ મોટેથી બોલ્યા, (સુરતી ભાષામાં ) ‘ જોની, આ કેટલા મનેખ ને પાછા બધ્ધાની પાહે આંખ, નાક, મોં પણ એ બધ્ધા જુદાં જુદાં! ભગવાનની લીલા તો જો!’ તે વખતે અમને હસવું કે રડવું તે સમજ ન પડી. એમને માટે નૃત્ય કરતાં ઈશ્વરની લીલા મહત્વની હતી.  

ચાલ હવે તારા બીજા ટોપિક પર આવું. 

મારી દ્રષ્ટિએ સંસ્કૃતિ પર જે તે યુગની પરિસ્થિતિ મોટી અસર કરતી હોય છે.  

મેં આગળના એક પત્રમાં તને વિશ્વયુધ્ધ પછી બદલાયેલા પશ્ચિમના મૂલ્યો વિષે લખ્યું હતું. એ વખતે જે બદલાવ આવ્યો એ પછી દ્રઢ થઈ ગયો જેને આપણે અત્યારની પશ્ચિમી સંસ્કૃતિ કહીએ છીએ. હવે તને મારી સમજ પ્રમાણે આપણી સંસ્કૃતિના બદલાતાં મૂલ્યોની વાત કરું તો જ્યારે જ્યારે આવા ભયાનક યુધ્ધો થાય ત્યારે ત્યારે પુરુષોની સંખ્યા સામાન્ય રીતે ઓછી થઈ જાય ત્યારે પુરુષોને એકથી વધુ સ્ત્રીઓ સાથે લગ્ન કરવાની છૂટ એટલા માટે આપવામાં આવતી હશે કે જે તે સમાજમાં વ્યભિચાર વધી ન જાય. કારણ સ્ત્રીની પણ કુદરતી જાતીય માંગ હોય અને જો તે પૂરી કરવા ગમે તે પુરુષ પાસે મેળવે તો તેના આવનારા બાળકો કોને બાપ કહેશે? એક સમતોલ સમાજ માટે કદાચ એ વખતે એ જરુરી હશે-દા.ત. દશરથને ૪ રાણીઓ હતી.

પછી બીજા યુગમાં જોઈયે તો દ્રૌપદીને પાંચ પતિઓ હતાં. સમાજમાં સ્ત્રી-પુરુષની સંખ્યા ૫૦%/૫૦% હોવી જોઈએ. તું જો આજે ભારતમાં નજર નાંખીશ તો છોકરાઓ વધુ કુંવારા મળશે. અમુક રાજ્યોમાં સ્ત્રીની સંખ્યામાં ઘટાડો થયો છે એ વખતે સાંસ્કૃતિક મૂલ્યો બદલાય તો નવાઈ નહીં.

 હવે તું જે લખે છે કે, ‘ગમે તેટલું પશ્ચિમ દેશોનું અનુકરણ થતું હશે પણ ભારતિય યુવાનો આટલી હદે તો નહિ જ પહોંચતા હોય.’  એના જવાબમાં  એજ લખવાનું કે મોટા શહેરોમાં લિવીંગ રીલેશનમાં રહેવાની ફેશન(પશ્ચિમી અનુકરણ) કૂદકેને ભૂસકે વધતી જાય છે. એટલે તેં જે લખ્યું તેવી પરિસ્થિતિ હમણા તો કદાચ ન આવે પરંતુ આવતી પેઢીએ આવે તો મને નવાઈ ન લાગે. 

એક બીજું ઉદાહરણ એટલા માટે આપું છું કે જેથી બદલાતી પરિસ્થિતિનો ચિતાર જોઈ શકાય. આપણા જમાનામાં લગ્ન પહેલાં શારિરીક સંબંધ અવમૂલ્યન ગણાતું આજે એ સાવ સ્વાભાવિક થઈ ગયું છે. બદલાવ ક્યારેક અનુકારણિક હોઈ શકે અને ક્યારેક પરિસ્થિતિજન્ય હોઈ શકે. જ્યારે અનુકરણથી થતાં હોય તો તેના પરિણામો જેમ પશ્ચિમના દેશો હમણા ભોગવે છે તેમ ભોગવવા પડશે. યુ.કે.માં એક જ સ્ત્રીને જુદા જુદા પુરુષો થકી જુદા જુદા બાળકો થાય છે અને હવે અહીંની સરકાર ઈચ્છે છે કે બાળકના પિતાએ તેની જવાબદારી નિભાવવી જોઈએ. પરંતુ કોના પિતા કોણ તેની જ ખબર ન હોય અને વળી અમુક પુરુષો જવાબદારીથી ભાગવા માટે બીજા શહેરમાં જતાં રહે છે. અને એવું નથી કે આ માત્ર અંગ્રેજ લોકોમાં જ છે. ધીમે ધીમે આપણા સમાજમાં પણ એ વધતું જાય છે એની હું સાક્ષી છું.

ખેર, મૂલ્યોમાં ન માનનારા કહે છે કે મૂલ્યો નક્કી કરવાવાળા તમે કોણ જેને જેમ ફાવે તેમ રહે!!!!!

આ વાતના સંદર્ભમાં દીપક બારડોલીકરની ‘કૈં નથી કહેવું’ની એક પંક્તિ..

‘અનૈતિક કોઈ ક્યાંયે કરે, કોઈ નહી પૂછે,
છે ખુલ્લેખુલ્લો પરવાનો અમારે કૈ નથી કહેવું.’

નવીનભાઈ બેંકરની ‘મંદિરના પ્રાંગણમાં’ સાચે જ રમુજી છે છતાં ખૂબ જ વાસ્તવિક છે. મારો અનુભવ કહું તો જ્યારે જ્યારે યુ.કે.માં સ્વાધ્યાયના કાર્યક્રમો થતાં ત્યારે ઘણીવાર મને તેનો અહેવાલ લખવાનું કહેવામાં આવતું, ત્યારે અહેવાલમાં બીજું બધું યથાવત રહેતું. પરંતુ પ્રેક્ષકોનો આંકડો બદલાઈને મોટ્ટો થઈ જતો. એને રમુજમાં નહી લઈએ તો આપણો માનસિક બોજો વધી જાય એટલે બસ નવીનભાઈની જેમ હસી લેવાનું… 

ચાલ વિરમું તે પહેલા મને કોઈએ હમણા પૂછ્યું કે ‘બધે કાગડાં કાળા’ કેમ કહીએ છીએ? આમ તો ચકલીઓ પણ સરખી હોય છે, હંસ પણ સરખા હોય છે…..વાત સાચી છે ને?

સુરેશભાઈની એક કવિતા લખી રજા લઉં.

સાવ બિડાયેલી સુગંધ જેવો તારી પાસે ખૂલી ગયો, હું ગીત લખવાનું ભૂલી ગયો.
ઝાકળ જેવા શબ્દો મારા, વરાળ થઈને ઊડ્યા,
આભ આખાને છોડી પંખી, નિજને માળે બૂડ્યાં.
હેત ભરેલો હાથ હવાનો ને ડાળની જેવું ઝૂલી ગયો, હું ગીત લખવાનું ભૂલી ગયો.

બંધ થયેલા રસ્તાઓ પણ, ખૂલે કમળની જેવી;
હોવું એટલું પૂરતું અમને નહીં લેવા કે દેવા,
મરજીવાની પાસે દરિયો ઝીણું કશુંક કબૂલી ગયો, હું ગીત લખવાનું ભૂલી ગયો.

 અને અંતે..

મીઠાંમાં મીઠાશ શોધવાની દ્રષ્ટિ, ઝેરમાં અમૃત મેળવવાની પ્યાસ અને ક્ષણમાં રહીને ક્ષણને માણવાની હૈયાઉકલત ઈશ્વર પાસે માંગીએ.

નીનાની સ્નેહ યાદ.

 

17 thoughts on “પત્ર-૩૨.. ઑગષ્ટ ૬ ‘ ૧૬

  1. તમારી પત્રશ્રેણીમાં, મારો ઉલ્લેખ વાંચીને મને આનંદ થયો. ક્યારેક તમારી પત્રશ્રેણીનું પુસ્તક પ્રસિધ્ધ થશે ત્યારે મારૂં નામ પણ આ રીતે કોઇ ખુણે છપાશે અને કોઇ મને યાદ કરશે એ વિચારે, મારો અહમ સંતોષાયો.

    નવીન બેન્કર

    Liked by 2 people

  2. નીના બહેનની વાત સાચી જ છે કે ભારતીય સમાજમાં પણ લગ્નના બંધન કે જવાબદારી વગર ડોમેસ્ટિક પાર્ટનર સાથે રહેવાનું વધી રહ્યું છે. મારી એક ગુજરાતી સહકર્મી એના ડિવોર્સ પછી એના એમેરિકન બોયફ્રેન્ડ સાથે લગ્ન વગર રહેતી હતી. મને કહેતી હતી કે મેં લગ્નની એક વાર ભૂલ કરી. બીજીવાર નથી કરવી. સાથે રહેવું એ હંગામી સગવડ છે. કાયમી બંધન નથી જોઈતું. એક પરિવાર, પુરૂષ પ્રોવાઈડર અને સ્ત્રી કુટુંબની રખેવાળ એ સમય બદલાતો જાય છે. જીવનના જૂદા જૂદા તબક્કે જૂદા જૂદા વિજાતિય પાત્રો આવતા જાય છે. નવિનતાનો ક્રેઝ સામાજીક બંધનોની વાડાબંધીમાં નવા છીંડા પાડતા રહ્યા છે. લગ્નો તો થશે જ… પણ એક જીવનમાં કેટલા? સમાજની અસર હોલિવુડ-બોલિવુડ પર કે હોલિવુડ-બોલિવુડની અસર સમાજ પર?

    Liked by 2 people

    • નમસ્તે પ્રવિણભાઈ,
      મેં મારા પત્રમાં લખ્યું છે તે મુજબ પરિસ્થિતિજન્ય બદલાવ સ્વીકાર્ય છે અને અનુકરણીય બદલાવનું ફળ સમાજે ભાગવવું જ પડે. બીજાની ભૂલમાંથી બોધપાઠ લેવાની જગ્યાએ આંધળુ અનુકરણ કરતા સમાજે આવનારી પરિસ્થિતિ માટે તૈયાર રહેવું પડે અને આપણે નસીબે આપણે એ સમાજનું અંગ છીએ અને એ પરિસ્થિતિને બદલવા માટે અસમર્થ છીએ ત્યારે હકારાત્મક અભિગમ કેળવી વાસ્તવિક પરિસ્થિતિનું જમા પાસું વિચારીને સંતોષ માનવો એ જ ઉપાય દેખાય છે.
      પ્રતિભાવ માટે ખૂબ આભાર, ભાઈ

      Liked by 1 person

    • અનીલાબેન રામ રાખે તેમ ઝખ મારીને ય રહેવું પડે, જઈએ ક્યાં? તેના કરતાં આનંદથી ન રહીએ? જે છે તેનો સ્વિકાર. એક વાતતો પાકી છે કે આપણે આપણી જાત સિવાય કોઈને બદલી નથી શકતા. કોઈ બદલાઈ જાય તે આપણા કારણે નહીં પણ આપણે કદાચ નિમિત્ત બની ગયા હોઈએ તે વાત જુદી છે. અને તેનો બોધ સદા રહેવો જોઈએ. નહીં તો નાહક ભ્રમમાં પડી જવાય. ઘણા પતિ-પત્નીને આવો ભ્રમ પકડે છે.સાવધાન રહેવું અમથા અહમ પોષણથી.

      Liked by 3 people

      • તમારો શબ્દપ્રયોગ ‘ઝખ મારીને’ ખૂબ જ ગમ્યો અને એકદમ સચોટ લાગ્યો, શરદભાઈ. પોતાને બદલવાનું પણ સહેલું નથી તો બીજાને બદલવાનો તો સવાલ જ નથી આવતો-માત્ર દુઃખી થવાની વાત છે.
        જમાને જમાને મૂલ્યો બદલાવાના જ છે. તેમાંથી પોઝીટિવનેસ રાખીને સારું અને સાચું તારવી લેવું એ જ ડહાપણભર્યો માર્ગ છે.
        આપના પ્રતિબાવ માટે ખૂબ ખૂબ આભાર, ભાઈ.

        Liked by 1 person

    • અનીલાબેન આપનો પ્રતિભાવ વાંચી મને મારા સ્વ.બાપુજી યાદ આવ્યા. હું ઘણી નાની હતી એટલે એમની વાતનો મર્મ તે વખતે સમજી નહોતી, તેઓ મારી બાને કહેતાં, ” જો જમાનો એની ગતિએ આગળ વધવાનો જ છે. આપણે એની સાથે નહી બદલાશું તો એ કાંઈ આપણે માટે થોભવાનો નથી અને અંતે દુઃખી આપણે થશું. એટલે આપણે જ બદલાવું પડશે.”
      હવે બદલાવાનું જ હોય તો કેમ નહીં હકારાત્મક ભાવ સાથે બદલાઈયે? બરાબરને અનીલાબેન?
      પ્રતિભાવ માટે ખૂબ ખૂબ આભાર.
      નીના

      Like

  3. neena bahen,
    as usual your patra touches multi sites of society..after war..and now influence of west on east..and specially you said in big cities.. yes you are right..and one step ahead, now even to have livi- in relation ship is also disappearing as it has also limitations..people are more free here- with pub culture and other rave parties etc..બદલાતી પરિસ્થિતિનો ચિતાર you have given perfectly..
    so coming generation we can’t predict – what will be their values for marriage–or it will be thing of past..love-lust and lost..???

    Liked by 3 people

    • પોરબંદરમાં અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ભયાનક વાવાઝોડું આવેલ. મારા ગુરુ બ્રહ્મવેદાંતજી અને તેમના ગુરુ રામદુલારેબાપુ ગાંઠ્યા અને બુંદીના પેકેટો તૈયાર કરી વાવાઝોડા બાદ અસરગ્રસ્તોને વહેંચવા નીકળેલ. કુદરતા આ કોપથી અને લોકોની થયેલ દુર્દશાથી મારા ગુરુ પિડીત હતા અને બાપુને પૂછ્યું,” બાપુ આ કુદરત આટલી ક્રુર કેમ થઈ શકે છે? માન્યું કે માણસોને કદાચ તેમના કર્મોનૂ ફળ મળતું હશે. પણ આ લીલા છમ વૃક્ષોનો શું વાંક? જુઓતો કેટલાય વૃક્ષો જડથી ઊખડી ગયા છે.”
      બાપુ કહે,” કુદરત બેલેબ્સીંગનુ કાર્ય કરે છે. જે વૃક્ષો વૃધ્ધ થઈ ગયેલ, જેની જડો નબળી થઈ ગયેલ અને અક્કડ બની ગયેલા તેમનો નાશ જરુરી હોય છે જેથી નવા વૃક્ષો ઊગી શકે.પરિવર્તન એ નિયમ છે અને તે દરેક જગ્યાએ કામ કરે છે. આપણને પરિવર્તન સદાથી આકરું લાગે છે પણ તે આવશ્યક હોય છે. જેનાથી એક નવ નિર્માણનો માર્ગ ખુલે છે.”
      મહેન્દ્રભાઈ, આટલી બધી નિરાશા શા માટે? શક્ય છે ભાવિના ગર્ભમાં કાંઈક શુભ છુપાયું હોય. મને એટલું સમજાય છે કે અહીં જે કાંઈ ઘટે છે તે સારું કે ખરાબ નથી હોતું. સદા યોગ્ય હોય છે. સારું અને ખરાબ આપણે વ્યાક્યાયિત કરીએ છીએ જે આપણા સંસ્કારોને આધિન હોય છે.

      Liked by 2 people

      • આપના ગુરુએ જે સમતુલનની વાત કરી એ ખૂબ જ સરસ છે.આપ્ણે દૂરંદેશી અને પોઝિટીવ બનવાની જરુર છે.
        આજના વૃધ્ધો જ્યારે કહે કે ‘મારું કોઈ સાંભળતું નથી’ ત્યારે એમની ઉપર મને તો દયા જ આવે છે. મેં કોઈક જગ્યાએ એક કાવ્યાત્મક વાક્ય વાંચ્યું હતું, ‘દરિયો ખારો જ છે અને રહેશે એમાં ખાંડ નાંખવાથી મીઠો ન બને પરંતુ જળનું દરેક બુંદ મીઠા બનવાનો સંકલ્પ કરે તો જ બને-ટૂંકમાં હું પોત પહેલા બદલાવું પછી પણ બીજાને તો બદલી જ શકવાના નથી.
        ઘણી વખત અમારા પત્રોના પ્રતિભાવમાં અમુક ભાઈઓ/બહેનો કહે છે કે ‘ પરંતુ….. આનો ઉપાય શું?’
        મારા જેવી કે અમારા જેવી વ્યક્તિઓ ચર્ચા દ્વારા અમુક વાતને ‘હાઈલાઈટ’ માત્ર કરીયે છીએ, બાકી વર્ષોથી કેટલાય મહાપુરુષો/મહિલાઓએ પ્રયત્નો કર્યા છે તેમને જો સફળતા મળી નથી તો અમારા જેવા સામન્ય લેખકોનું એવો સમાજમાં બદલાવ લાવવાનું શું ગજું?
        આપના હંમેશા મળતા સચોટ અને હકારાત્મક પ્રતિભાવો માટે ધન્યવાદ, ભાઈ.
        નીના

        Liked by 1 person

  4. સ્ત્રી-સ્વતંત્રતાના આજના વિષયથી મને ગીતાના અધ્યાય-૧નો ૪૦મો શ્લોક યાદ આવી જાય છે. એશ્લોક્નો ગુજરાતી અનુવાદ આમ છેઃ હે કૃષ્ણ! પાપ ઘણું વધી જતાં કુળની સ્ત્રીઓ અત્યંત દૂષિત થઈ જાય છે અને હે વાષ્ણેય! જ્યારે સ્ત્રીઓ દૂષિત થાય છે ત્યારે વર્ણસંકર પ્રજા જન્મે છે. ૪૧ અને ૪૨ શ્લોકમાં તો આ વર્ણસંકર સંતતિ કુળને હણનારી ને કુળને નરકમાં લઈ જવા માટે જ હોય છે અને કુળધર્મો ને જાતિયધર્મો સમૂળા નષ્ટ થઈ અનિશ્ચિત કાળ સુધી નરકમાં વાસ થાય છે! આજના આ આધુનિક યુગમાં યુવક-યુવતિ આ માનશે?
    મારાવાડી પ્રજા આ જાણતી હોવી જોઈએ! એટલે જ્યારે પરણેલા દિકરાઓ કામ અંગે દૂર દૂર મોટા શહેરોમાં લાંબા સમય માટે જાય છે ત્યારે પાછળ પોતાનું ધોતિયું મૂકીને જાય છે જે કારણે કુળની સ્ત્રીઓ દોષમાં પડી વર્ણસંકર પ્રજા…..!!

    Liked by 3 people

    • ગીતાનો એ શ્લોક યાદ કરાવવા માટે આભાર ચમનભાઈ.
      ‘વર્ણસંકર પ્રજા’ વિષય જ એક ચર્ચા કરવાનો વિષય છે.
      આપે જે પશ્ન મૂક્યો તના સંદર્ભે એટલું જ કહું કે આજના યુવાનને તેના બૌધ્ધિક સ્તરે જઈને સ્મજાવવું પડશે અને તે પણ આજના યુગને ધ્યાનમાં રાખીને. બાકી ્ઘણા કુળમાં જ લગ્ન કરનારા પણ જીવતા જાવત નરકની યાતના ભગવતા હોય છે એ આપણે સૌએ જોયું જ હશે.
      માત્ર એક વાત વિચારવા જેવી ખરી કે મીક્સ રેઈસ બાળકોની દ્વિધા-‘હું માતાની સંસ્કૃતિનો/ની કે પિતાની?
      બાકી નરક/સ્વર્ગ માણસના મનની પરિસ્થિતિ હું તો માનું છું
      આપના પ્રતિભાવ માટે ખૂબ ખૂબ આભાર, ભાઈ.

      Like

  5. આ પત્રશ્રેણિ અંગે મારા વિચારો-
    દરેક માનવીને વ્યક્ત થવાની ઇચ્છા હોય જ છે.અભિવ્યક્તિના તલસાટમાંથી જ સાહિત્ય અને કળાનો જન્મ થાય છે. પ્રત્યેક સંવેદનશીલ હ્રદયમાં એક પ્રકારનો કોલાહલ હોય છે. એ કોલાહલ જ એનામાં અભિવ્યક્તિની બેચેની સર્જે છે. એ તલસાટ જ, અભિવ્યક્તિના માધ્યમ માટે તલાશ જન્માવે છે. શબ્દ, રંગ, રેખા- ગમે તે માધ્યમ દ્વારા એ વ્યક્ત થાય ત્યારે જ વ્યક્તોત્સુકને હળવાશનો અનુભવ થાય છે. અનુભવોનું ભાથું લેખનમાં મદદરૂપ થાય છે.
    આપણા જેવા સામાન્ય માનવીને જે વાત સામાન્ય લાગી હોય એ, જ્યારે, દેવિકાબેન કે નીનાબેન જેવા સાક્ષરોની સાહિત્યિકતાનો સંસ્પર્શ પામીને કલેવર ધરે છે ત્યારે કલાકૃતિ બની જાય છે. દેવિકાબેન અને નીનાબેને શિક્ષણ અને અન્ય સંસ્થાઓમાં સુદીર્ઘ અનુભવ મેળવેલ છે. ઘણાં પાત્રોના પરિચયમાં આવેલ છે. બન્ને બહેનો સંવેદનશીલ છે, સંસ્કારી છે એટલે તેમની ગદ્યાત્મક અભિવ્યક્તિ સાહિત્યકૃતિ બની શકી છે..
    એમના આ પત્રોને, સ્વાનુભવોના ઇમાનદાર દસ્તાવેજ તરીકે મૂલવી શકાય.
    દરેક વિચારની હૂંફાળી માવજત અને રસપુર્ણ શૈલિ માટે હું તેમની પ્રશંસા કરૂં છું.

    નવીન બેન્કર ( હ્યુસ્ટન)

    Liked by 1 person

    • આપના અભિપ્રાયને આશીર્વાદ સમજી માથે ચાઢાવીયે છીએ. આપે કરેલી અમારી પ્રશંસા અમારે માટે હવે એક જવાબદારી બની જાય છે અને અમે એ જવાબદારીમાં ખરા ઉતરીયે એને માટે સભાન પ્રયત્ન કરીશું. સૌ વાચક મિત્રોના પ્રતિભાવોથી અમને બન્નેને ખૂબ જ પ્રોત્સાહન મળે છે.
      આજ રીતે અમારા આ પ્રયત્નો ‘ઈમાનદાર દસ્તાવેજ બની રહે’ એવી આપની શુભેચ્છા માટે શબ્દો નથી…છતાંય આબહાર માની લઈએ છીએ.
      નીના

      Like

  6. “‘ જોની, આ કેટલા મનેખ ને પાછા બધ્ધાની પાહે આંખ, નાક, મોં પણ એ બધ્ધા જુદાં જુદાં! ભગવાનની લીલા તો જો!’”
    લ્યો બોલો, આ જ વિચાર મને આજે સવારના ઊઠીને જ આવેલો. દુનિયાંમાં અબજો માણસો છે, પણ જરાયે ફરક વગરના બે માણસો પણ ન મળે !! પણ જો બધા કે સરખા દેખાયે તો કયો માણસ કોણ છે એ કેવી રીતે ઓળખાય? ભગવાને કદાચ આ સગવડનો વિચાર કરીને જ બધાને એકબીજાથી અલગ બનાવ્યા છે.
    લગ્ન સંસ્થા પાંચ હજાર વરસ સુધી ચાલી. હવે એ ટુટવાની કગાર પર છે. અમેરિકામાં અને યુરોપમાં ટુટવાની ઝડપ વધતી જાય છે. આ મંથનમાંથી કોઈ નવી વ્યવસ્થાનો જન્મ થશે.

    Liked by 1 person

  7. ‘આ મંથનમાંથી કોઈ નવી વ્યવસ્થાનો જન્મ થશે’ -ખૂબ ગમ્યું.
    આ સમુદ્રમંથનની પ્રક્રિયામાંથી આપણે ભાગે પસાર થવાનું આવ્યું છે તો ઝેર ન લેતાં અ-મૃત લઈયે એજ અભ્યર્થના.
    પ્રતિભાવ માટે ધન્યવાદ, ભાઈ.
    નીના

    Like

  8. Pingback: પત્ર-૩૨ | nijanandblog

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s