Archives

પરપોટો..

ત્યાંથી છૂટા પડ્યે
વર્ષો વિતી ગયાં.
તારો એક પ્રચંડ ધક્કો
ને તે પછી..
કઠોર,કોમળ,
આઘાત ને આશ્ચર્ય,
રહસ્ય ને વિસ્મય,
કંઈ કેટલાય આરોહ-અવરોહ.
સ્થળ,સમયનું અંતર.
સ્મૃતિ-વિસ્મૃતિની ગલીઓમાં
ભ્રમણ અને મંથન..
ખુશી અને ગમની સાથે સાથે
પરિવર્તન.
સત્ય-અસત્યની
સતત ખોજ..
સદીઓથી ક્ષણજીવી,
સ્વપ્ન જેવી જ સાચી!
સમયની ક્રમિક ફૂંક.
એક ધક્કો…
ને લાધ્યો
રંગીન પરપોટો.
આ પરપોટો….

ચહેરો

reflaction

 

 

 

 

રોજ રોજ અરીસામાં
જોવાય છે ચહેરો,
દેખાય છે કાયા.
એ જ આંખ-કાન,
એ જ નાક-ગાલ.
જોવું ગમે છે;
ગમે છે આ માયા.
કેવાં કેવાં વેશ ભજવાય છે?
દીકરી,બહેન,કદીક
પત્ની ને માતા.
કંઈ કેટલાયે સગપણના નાતા,
ને વળી સંબંધોના માળા/જાળાં.
તો યે નજર સામે તો
એક જ મુખારવિંદ.
એ જ આંખ-કાન-નાક.
સઘળું એનું એ જ.
અચાનક…
કંઈક જુદું
સમજાય છે એક દિવસ.
દેખાય છે દર્પણમાં,
ફક્ત મ્હોરું !
અસલી ચહેરો તો….
ખોવાઈ ગયો છે;
શૈશવની સાથે દૂર દૂર..
નિર્દોષતાથી ઘણે દૂર…

લયસ્તરો પર રજૂ થયેલ ‘શતદલ': ગુજરાતી કવિતા આસ્વાદ

 

મે ૨૦, ૨૦૧૪ના રોજ  ‘લયસ્તરો’ પર પ્રગટ થયેલ એક મનગમતી સ્વરચના-

શતદલ – દેવિકા ધ્રુવ

શતદલ

શતદલ પંખ ખીલત પંકજ પર,
હસત નયન જ્યમ શ્યામ વદન પર.
શત શત બુંદ સરક દલ વાદળ,
ભીંજત બદન નર નાર નવલ પર.
ઘનન ઘનન ગરજત નભમંડળ,
કરત ક્યાંક કલરવ ખગ તરુવર.
છલ છલ છલકત જલ સરવર પર,
નાચત મંગલ મયૂર મનોહર.
સર સર સૂર સજત દિલ મોહક,
ભૂલત ભાન વનરાવન ગોપક.
પલપલ શબદ લખત  મનભાવન,
ઝરત પ્રીત મન કરત પાવન.
લીલ રંગ ધરા ધરત અંગ પર,
સોહત સુંદર સદ્યસ્નાત સમ.
મસ્ત મસ્ત  બરસત અવિરત ઝર,
ઝુલત ઝુમત શતદલ મધુવન પર.

- દેવિકા ધ્રુવ

ખુલ્લા આકાશમાં અનાયાસ વિહરતા પંખી જેટલી સહજતાથી આ ગીતનો લય મનને મોહી લે છે. મોટેથી બે વાર વાંચતા તો મને સુન્દરમના ગીતોની ( 1, 2 ) યાદ આવી ગઈ. ગીતનો સશક્ત લય તમને પણ ‘ભીંજવી’ નાખશે એની પૂરેપૂરી ગેરેન્ટી છે. મોટેથી, લય સાથે વાંચતા જાવ:, ‘સદ્યસ્નાત’ જેવો ભારે શબ્દ પણ જીભ પરથી માખણની જેમ સરકી જશે ત્યારે લયની તાકાત અને ભાષાની ઋજુતા પર મોહી પડ્યા વગર રહેવાશે નહીં.- ધવલ શાહ.

 

 

બુલંદ નાદે,મૃદંગ બાજે….

શેરીનો ગરબો ભલે અદ્રશ્ય થયો  વતનમાં, પણ મિત્રો, હવે એ આવી પહોંચ્યો છે વિદેશમાં !
પરદેશમાં જન્મીને  મોટી થયેલી  કુમારીકાઓને ગરબે  ઘૂમતી જોઇ છે ને ?
માથે જાગ,કેડમાં ઘડા, હાથમાં દીવડા થકી શોભતી કેટલી સુંદર લાગે છે ?
અરે, સાથે વિદેશીઓને 
પણ ઘુમવા લઇને આવે છે ! પોતપોતાના  વિસ્તારને એક નાનકડું ભારત, (little India )બનાવીને વસે છે
અને  એક થનગનતુ ગુજરાત સજાવીને નીકળી પડે છે  શેરીને ગરબે ઘૂમવા ! એ જોઇને આ કલમ  કેમ શાંત રહે ?
લો, લઇ લો એક નજરાણું  આપને માટે…ફરી એક વાર,નવા રંગરોગાન સાથે… 

******************************      ******************************

હે…..

બુલંદ નાદે,નોબત વાગે,મૃદંગ બાજે,માઝમ રાત,

કસુંબ કોરે,આભની ટોચે,રતુંબ રંગે, સોહત માત,

હે…

ચુંદડી ઓઢી,સૈયર સાથે,માવડી નાચે,નવનવ રાત……

રૂમઝુમ રૂમઝુમ,પાયલ વાગે,ખનન ખનન કર કંકણ સાજ,

હે…

છુમછુમ છુમછુમ ઝાંઝર બાજે,ઝગમગ ઝગમગ દીવડા હાર,

ધડક ધડક નરનારી આજે,છલક છલક ગોરી ગુજરાત….


ગરબો

રાસ–

આવી આવી ને સરી જાય હો રાજ, આજ નીંદર આવીને સરી જાય.
જાગી જાગીને સૂઝી જાય હો રાજ, આજ આંખો જાગીને સૂઝી જાય.

ઘૂમઘૂમ ઘૂમતો ને આભલિયે ફરતો,

પૂનમનો ચાંદ મીઠી યાદને જગવતો,

ઓઢું ઓઢું ને ઉડી જાય હો રાજ,

મારી ચુન્ની શિરેથી ઉડી જાય,

આવી આવી ને સરી જાય હો રાજ, આજ નીંદર આવીને સરી જાય.

એવા તે કામણ કહે, શીદને ત્‍હેં કીધા,

ભરિયા ના જામ તો યે, મદીરા શા પીધા ?

મળી મળીને વળી જાય હો રાજ,

કેમ નજરું મળીને વળી જાય.

આવી આવી ને સરી જાય હો રાજ, આજ નીંદર આવીને સરી જાય.

લાલપીળા લીલા ને આસમાની દાંડિયે,

ગોળગોળ ફરતા આ માને મંદિરિયે,

ફરી ફરીને રાતી થાય હો રાજ,

મુજ કાયા લજવાતી જાય,

આવી આવી ને સરી જાય હો રાજ, આજ નીંદર આવીને સરી જાય..

 

દિવ્ય દર્પણ.

એવું કોઇ દર્પણ લઇ આવે, જે અંતરનું રૂપ ધરી આપે.

દિવડાની ઝીણી આશકાને નિરખી,
ભિતરના ઓજસની ઝાંખી કરી,
તન-મનની શુધ્ધિની આરતી ઉતારે.
એવું કોઇ દર્પણ લઇ આવે, જે અંતરનું રૂપ ધરી આપે.

રસ્તે પડેલા કોઇ કંકરને હાથ ધરી,
સ્નેહે સંભાળીને, પ્રેમથી પંપાળી,
મૂર્તિ બનાવી, એમાં પ્રાણ પૂરી આપે.
એવું કોઇ દર્પણ લઇ આવે, જે અંતરનું રૂપ ધરી આપે.

કાગળ પર ફરતી કલમની કમાન,
કાપે છો જોજન આ શબ્દો ચોપાસ,
અક્ષર એક પામે જ્યાં સત્ય આરપાર,
એવું કોઇ દર્પણ લઇ આવે, જે અંતરનું રૂપ ધરી આપે.

એકાંતી મોતી

 “સબરસગુજરાતી” પર યોજાયેલ ‘એકાંત’ વિષયક સ્પર્ધામાં નોંધપાત્ર રચનાઓમાં પ્રથમ સ્થાન પામેલ આ “એકાંતી મોતી”…..

 

એકાંતી મોતી અમે વીણવાને બેઠા, ત્યાં વળગીને આવી અમોલી વાત.
સદીઓથી  સંતો ને સૂફીઓએ દીઠા, રત્નો પામે માણસની જાત!

                      કોઇ  કહે  એકાંત મુજને  છે વહાલું,
                      
ને  કોઇ  કહે એકાંત લાગે અકારું;
                     ખુદને   ડુબાડી  ભીતરમાં  જઇ  જોઇ,
                     
મોંઘી ત્યાં જોડી જીવ-શિવની નોખી.

નીરવ  વનમાં  કોયલના  ટહુકા- શી  મૌનના કોગેબી પડઘાની વાત,
એકાંતે  સંતો ને સૂફીઓએ  દીઠા, રત્નો   પામે માણસની જાત!

                      ધરતીને ઓઢાડી,સૂવાડી ડૂબે,
                      
પેલો સૂરજ પણ એકાંતી દરિયે;
                      
નીરખે બંધ આંખે ને ઊંડે જઇ ભરે,
                     
અજવાળા લાવી ને દુનિયા પર વેરે.

વાલિયા  લૂંટારાની  કાયાપલટ  કરે, એકાંતી એવી વાલ્મીકિ ભાત!!
સદીઓથી સંતો ને સૂફીઓએ દીઠા, રત્નો પામે માણસની જાત!

                      શબ્દોને  પાર, દૂર મૌનને  આવાસ,                     
                      
ક્ષણ સંભળાય ઉર એકાંતી નાદ;
                      અદ્વૈત આનંદ ને ઉજ્જવલ ઉજાસ,                     
                      
બસ આરપાર રોમ ઓમ શાંત..

અહમ્બ્રહ્માસ્મિનેસોહમ્‍”ના તારની અદ્ભૂત સરગમ દે અનંતનું ગાન,
એકાંતે  સંતો ને સૂફીઓએ દીઠા, રત્નો પામે માણસની જાત!