Poetry Festival

 યુનિવર્સિટિ ઓફ ફ્લોરીડા દર બે વર્ષે “કાવ્યમહોત્સવ”નું આયોજન કરે છે અને CHiTra એટલે કે, Center for the Study of Hindu Traditions દ્વારા ગુજરાતની સંસ્કૃતિનું દર્શન કરાવે છે. ૨૦૧૨માં પ્રથમ શરુઆત થઈ તે પછી આ વર્ષે ડો.દીનેશભાઈ શાહે સ્વ.શ્રીમતિ સુવર્ણાબેનના સ્મરણાર્થે નવે.ની ૧ અને ૨ તારીખે આ કાર્યક્રમ યોજ્યો છે..જેમાં અતિથિવિશેષ તરીકે આમંત્રિત છે ભારતથી કવિ શ્રી કૃષ્ણ દવે અને યુ.કે.થી કવિ શ્રી અદમ ટંકારવી.

આ બંને કવિઓનો “કાવ્યમહોત્સવ’ તા ૮મી નવે.ના રોજ હ્યુસ્ટનની ગુજરાતી સાહિત્ય સરિતા દ્વારા હ્યુસ્ટનમાં પણ યોજવામાં આવેલ છે.

Poetry Festival at Uni.of Florida

કહેવું શું?

પળેપળની સદા જેને ખબર છે, તેને કહેવું શું?

 પડી કોઈ નથી જેને, કહીને તેને કરવું શું?

 

કહ્યું છે,પાણી ને વાણી જગે ગાળીને વાપરજે.
નીરોગી મન રહે તન સંગ, જંગે તેને  ડરવું શું?

 

ઊંચું આકાશ છે કારણ ઝુકેલું ચાર બાજુ છે.
ન જાણે રાઝ જો સાચું તો દર્પણ તેને ધરવું શું?

 

લગાવે બુધ્ધિ ધક્કા લાખ ચાલે જોર ના એનું,
સુંવાળુ હૈયું દોરે ફૂલને તેનું તો ખરવું શુ?

 

ભર્યા છે રંગ કુદરતમાં પતંગિયા ને પીંછાઓમાં,
હવાની લ્હેરમાં  રંગો પૂરી જાણે તો પૂછવું શું?

ગરબાના દોહા

નવરાત્રી શરૂ થાય એટલે શેરીના ગરબાનું ચિત્ર ઉભું થાય પણ દેશમાં તો હવે ડીસ્કો થયા અને વિદેશમાં‘ શેરીના ગરબા’ ગોઠવાયા !! આની વચ્ચે લો, આ કોમ્પ્યુટરના વેબના આંગણે ગરબાના ભાતીગળ દોહાથી શરૂઆત કરીએ.

  ગરબો

હે…..
બુલંદ નાદે, નોબત વાગે,મૃદંગ બાજે,માઝમ રાત,
કસુંબ કોરે, આભની ટોચે, રતુંબ રંગે,સોહત માત.

હે…
ચુંદડી ઓઢી,સહિયર સાથે,માવડી નાચે,નવનવ રાત,
ધડક ધડક  નરનારી આજે,ખનન ખનન કર કંકણ સાજ.

હે…
કંદોરો કેડે, પાઘડી શિરે, દાંડિયા ખેલે,નોરતાની રાત,
રસિયા જાગી, રંગ જમાવે, છલક છલક  ગોરી  ગુજરાત….

પનઘત

 

 

 

હે…
પનઘટ વાટે, ઈંઢોણી માથે, ઘડુલા સાથે, ઝુમતી નાર,

બાંસુરી બાજે, યમૂના ઘાટે, નટખટ  નાચે, ધમધમા ધમધમ.

હે…
જલભર માથે, આઠમ રાતે, ગોપી નાચે, ભૂલીને ભાન,

ઢોલક નાદે, તાલી તાલે, તન-મન  ડોલે, છુમક છુમક છુમછુમ.

હે…
રુમઝુમ રુમઝુમ ઝાંઝર બાજે, ઝગમગ ઝગમગ  દીવડા હાર,

થનગન થનગન જોબન જાગે,દિલ ન રોકે  ઠુમક ઠુમક ઠુમઠુમ.

 

‘વિષાદયોગ’

મને ખબર છે કે,
તને ખબર છે, તેથી મૌન છું,
અવાચક છું.
જરૂર કરતાં વધુ તો
તું આપતો જ રહે છે;
સતત અને અવિરત.
તેથી મૌન છું,અયાચક છું.
યાદ છે હજી.. સદીઓ જૂની,
સાંભળેલી તારી વાતો…
યુધ્ધભૂમિ પર આવી ‘વિષાદયોગ’ને
તેં જ દૂર કર્યો હતો.
શલ્યાને સ્પર્શીને અહલ્યા,
તેં જ કરી હતી.
ભરેલી અંધ-સભામાં,
હાજર થઈને ચીર પણ
તેં જ પૂર્યા હતાં.
કેવટની નાવમાં પાવન પગલાં
તેં જ ભર્યા હતાં.
મને ખબર છે કે,
તને ખબર છે;
હવે સમય નવો છે,લીલા નવી છે,
પણ.. યુધ્ધ…એનું એ જ છે.
વિષાદયોગ એ જ છે.
ત્યારે કૌરવો માત્ર સો જ હતા !
પાંડવો પાંચ તો હતાં!!
મને ખબર છે કે,
તને ખબર છે.
તેથી શ્રધ્ધાની મ્યાનમાં
મૌનની તલવાર ધારી છે.
અશબ્દ છું.

 

ઘણી વાર….

ઘણી વાર ઘણું બધું ગમી જતું હોય છે.
બધી વાર બધું ય, ક્યાં મળી જતું હોય છે ?

 

ચહો કંઈ ને મળે કંઈ, એવું ઘણું લાગે ને
ન ધારેલું સપનું, કદી ફળી જતું હોય છે.

 

નવું જૂનું અને જૂનું નવું થયે જાય છે.
સમયને અહીં કોઈ, ક્યાં કળી જતું હોય છે !

 

જે ચ્હેરો અરીસે હતો સદા, તે આજે નથી.
આ દર્પણ,બચપણનું મ્હોં ગળી જતું હોય છે.

 

એવું પણ બને કે ભીતર કંઈ ને બ્‍હારે કંઈ,
સત્ય એમ અસત્ય થઈ, વળી જતું હોય છે.

 

વિશ્વગુજરાતી દિન- અંતાક્ષરી સંકલન.

gujarati day

કોમ્પ્યુટરના આકાશમાં વેબની રંગબેરંગી પાંખો લઈને વિશ્વભરમાં ઊડતાં, ઝુમતાં, નાચતાં, ગાતાં,

એકમેકની સાથે સંધાતાં અને બંધાતાં  ગુજરાતી ભાઈ-બેનોનો  મહામૂલો દિવસ છેઃ

વિશ્વગુજરાતી દિન.

આજે  વિશ્વગુજરાતી દિન માટે ખાસ….ગુજરાતી તરીકે ગૌરવભેર….

માત્ર ગુજરાત કે ગુજરાતી વિશેની જ  પદ્ય-પંક્તિ કે શેરની અંતાક્ષરી…

************************************************************

ગુર્જરવાણી,ગુર્જર લ્હાણી, ગુર્જર શાણી રીત.
જંગલમાં પણ મંગલ કરતી, ગુર્જર ઉદ્યમ પ્રીત.                   ખબરદાર

તું વિશ્વગુર્જરી છે, આજ ગુર્જરીની વાત કર.
નવા યુગોના રંગથી, નવી નવી તું ભાત કર.               રસિક મેઘાણી

રઢિયાળી ગુજરાત, અમારી રઢિયાળી ગુજરાત!
વીરનરોની માત , અમારી રઢિયાળી ગુજરાત!
           માધવ ચૌધરી

તૈયાર થઈ જજો, તૈયાર થઈ જજો,
નાત-જાત-ભાત તારી કોઈ પણ હજો,
તૈયાર થઈ જજો.                                                    ઉમાશંકર જોશી.

જય સોમનાથ, જય દ્વારકેશ,
જય બોલો વિશ્વના નાથની,
સ્વર્ણ અક્ષરે લખશે કવિઓ,
યશગાથા ગુજરાતની…                                             રમેશ ગુપ્તા

નથી જાણ્યું અમારે પંથ શી આફત ખડી છે.
ખબર છે એટલી કે, માતની હાકલ પડી છે.              ઝવેરચંદ મેઘાણી


છે વાણી મારી ગુજરાતી ને ભૂમિ મા ગુજરાત..
ને વેશભૂષા વિદેશી પણ ગૌરવ આ ગુજરાત..             દેવિકા ધ્રુવ

તારા સપૂતો આ નૈયા ઝુકાવી,
શ્રધ્ધા-હલેસે હંકારે નિત્યે,
વિશ્વે વગાડે ડંકાઓ તારા,
ફેલાવે શાન ઓ, ગુજરાત માત.                              ઈન્દુબેન શાહ

તને નમુ,તને જપું,તારા અહર્નિશ ગાન ગાઉં
હર પળે,ને હર જગે,  શિર નમે તુજને ગુજરાત.          શૈલા મુનશા 

તારે ક્યારે કૈંક દુલારે,
દિલના શોણિત પાયાં.
પુત્રવિજોગી માતાઓના,
નયન-ઝરણ ઠલવાયા.
ઝંડા અજર અમર રે’જે,
વધ વધ આકાશે જાજે.                                     ઝવેરચંદ મેઘાણી.

જ્યાં જ્યાં વસે એક ગુજરાતી,
ત્યાં ત્યાં સદાકાળ ગુજરાત.
જ્યાં જ્યાં બોલાતી ગુજરાતી,
ત્યાં ત્યાં ગુર્જરીની મહોલાત.                                      ખબરદાર

 તુજને ગોદ લઈ સૂનારા,
મેં દીઠા ટાબરિયાં,
તારા ગીત તણી મસ્તીમાં,
ભૂખ તરસ વિસરિયાં
ઝંડા કામણ શા કરિયાં,
ફિદા થઈ તુજ પાછળ ફરિયાં…                              ઝવેરચંદ મેઘાણી.


એકવાર સત્યના ચરખાને કાંતી
,
અહિંસાને કાજ શિર ઝુકાવી તો જો.
સાબરનો આરો ને તાપી કિનારો,
ગુજરાતની ગરિમાને ગાઇ તો જો.                          દેવિકા ધ્રુવ

 

ઝૂક્યા પહાડો ને ઝૂકી આ નદીયું,
પણ ઝૂક્યું ના કોઇ દી’ ગુજરાત.
હો રાજ મારું જીત્યું હમેશા ગુજરાત.                        મનીષ ભટ્ટ

તું પ્રેમ-દીપ બાળવા વદન વદનથી વાત કર.
તું નફરતોને ટાળવા નયન નયનથી વાત કર.
તું વિશ્વ-ગુર્જરી છે આજ, ગુર્જરીની વાત કર .          રસિક મેઘાણી.

રક્ત ટપકતી સો સો ઝોળી, સમરાંગણથી આવે,
કેસરવર્ણી સમરસેવિકા, કોમલ સેજ બિછાવે,
ઘાયલ મરતાં મરતાં રે, માતની આઝાદી ગાવે.      ઝવેરચંદ મેઘાણી.

વિશ્વને રોશન કરી ગઈ, દીપિકા ગુજરાતની ,
સૂર્ય પણ જોતો રહ્યો, જ્યોતિકલા ગુજરાતની.         શૂન્ય પાલનપૂરી.

નથી રમી શમશેરોના દાવ,
નથી ત્યમ ઘણા ઝીલ્યાયે ઘાવ;
શ્રીકૃષ્ણે કુરુક્ષેત્રની માંહ્ય
લીધાં વ્રત જાણે હજીય પળાય;
ધન્ય હો ! ધન્ય જ પુણ્યપ્રદેશ !
અમારો ગુણિયલ ગુર્જર-દેશ.                                    કવિ ન્હાનાલાલ

શૂન્ય, મારી જિંદગીને તો જ લેખું ધન્ય હું,
મૃત્યુ ટાણે પણ મળે, જો ગોદ ‘મા’ ગુજરાતની.
         શૂન્ય પાલનપુરી

નાટકનો લ્હેકો ને રંગીલો છણકો,
ભીતરમાં આરપાર ઊતારી તો જો.
રોશન કરી ગઈ છે જગને જે દીપિકા,
બની ગુજરાતી પ્રસરાવી તો જો.                                   દેવિકા ધ્રુવ

જય જય ગરવી ગુજરાત,દીપે અરુણુ પરભાત  ,
ઊંચી તુજ સુંદર જાત,જય જય ગરવી ગુજરાત.                નર્મદ

 તે રંગ થકી પણ અધિક સરસ રંગ, થશે સત્વરે માત !
ગુણવંતી ગુજરાત,મારી ગુણવંતી ગુજરાત.
નમીએ નમીએ માત ! અમારી ગુણવંતી ગુજરાત.       ખબરદાર.